Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Oswajanie słów - warsztat poprawności leksykalnej

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3003-OSW-OG
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0232) Literatura i językoznawstwo Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Oswajanie słów - warsztat poprawności leksykalnej
Jednostka: Instytut Języka Polskiego
Grupy: Przedmioty ogólnouniwersyteckie humanistyczne
Przedmioty ogólnouniwersyteckie na Uniwersytecie Warszawskim
Przedmioty ogólnouniwersyteckie Wydziału Polonistyki
Punkty ECTS i inne: 3.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

ogólnouniwersyteckie

Tryb prowadzenia:

zdalnie

Skrócony opis:

1. Wprowadzenie do zagadnień leksykalnych

- pojęcie jednostki leksykalnej, jednostki wielowyrazowe;

- pola leksykalno-semantyczne;

- relacje semantyczne między wyrazami;

- wartościowanie w języku, wulgaryzmy, eufemizmy;

- źródła i zasoby leksykalne w sieci.

2. Życie wyrazów

- rozszerzanie i zawężanie znaczeń, melioracja i degradacja wyrazów;

- zapożyczenia i ich typologia;

- neologizmy, derywaty, hybrydy słowotwórcze;

3. Poprawność leksykalna

- łączliwość wyrazów – typologia łączliwości;

- błąd leksykalny – definicja, typologia (naruszenia łączliwości, konstrukcje redundantne, mylenie paronimów);

- wyrazy modne, brukselizmy.

4. Językowy obraz świata

- stereotypy językowe;

- metafora i metonimia w języku.

5. Podstawy stylistyki

Pełny opis:

Warsztaty są poświęcone szeroko rozumianym zagadnieniom leksykalnym. Studenci dowiedzą się, na co należy zwracać uwagę, kiedy używamy słów w różnych typach dyskursu. Kurs nauczy słuchaczy, jak korzystać ze słowników różnych typów oraz innych zasobów w internecie. Uczestnicy dowiedzą się, czym jest jednostka leksykalna, dowiedzą się, jak wygląda struktura zasobu leksykalnego w języku polskim. Dowiedzą się ponadto, jakie istnieją sposoby wzbogacania słownictwa: za pomocą mechanizmów słowotwórczych oraz pożyczek z innych języków. Na kursie będzie omawiane życie wyrazów - jak wyrazy rodzą się, giną, zmieniają się i powracają. Ponadto poruszone bedą takie zagadnienia, jak wartościowanie w języku, kreatywność językowa (metafora i metonimia), a także obraz świata utrwalony w języku.

Tematy, które pojawią się na zajęciach to:

1. Wprowadzenie do zagadnień leksykalnych: różne definicje jednostki leksykalnej, pola leksykalne, relacje semantyczne między jednostkami leksykalnymi,.

2. Wykorzystanie zasobów w sieci (WSJP, Słowosieć, NKJP, HASK, Monco).

3. Wartościowanie w języku i tekście, wulgaryzmy, eufemizmy.

4. Jak zmienia się znaczenie wyrazów? Rozszerzanie i zawężanie znaczeń, melioracja i degradacja wyrazów.

5. Jak powstają nowe wyrazy? Neologizmy, derywaty, hybrydy słowotwórcze.

6. Frazeologizmy – typologia, źródła, zasady poprawnego użycia.

7. Wyrazy, które się lubią – o łączliwości wyrazów.

8. Podstawy poprawności leksykalnej – typologia błędów leksykalnych i jak ich unikać.

9. Zapożyczenia jako uzupełnienie zasobu leksykalnego. Typologia zapożyczeń. Ocena zapożyczeń.

10. Metafora w języku

11. Językowy obraz świata – co leksyka mówi o naszej interpretacji rzeczywistości?

12. Jak używać wyrazów w dyskursie? Podstawy stylistyki.

Warsztaty odbywają się zdalnie na platformie Kampus UW w trybie asynchronicznym.

Literatura:

Bartmiński, J. (2009). Językowe podstawy obrazu świata. Warszawa.

Buttler, D. (1978). Życie wyrazów. Warszawa.

Grzegorczykowa, R. (2007), Wstęp do językoznawstwa. Warszawa.

Grzegorczykowa, R. (2011). Wprowadzenie do semantyki językoznawczej. Warszawa.

Hejwowski, K. (2004). Kognitywno-komunikacyjna teoria przekładu. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Kłosińska, K., (2016), Skąd się biorą frazeologizmy? Źródła frazeologizmów i mechanizmy frazeotwórcze [w:] Perspektywy współczesnej frazeologii polskiej, Poznań.

Kreja, B. (2020). Wyrazy i wyrażenia. Studia i szkice z historii słownictwa, ze słowotwórstwa i kultury języka. Gdańsk.

Maćkiewicz, J., (1993), Wyrazy międzynarodowe (internacjonalizmy) we współczesnym języku polskim [w:] Współczesny język polski, red. J. Bartmiński, Wrocław.

Nagórko A. (2002) Zarys gramatyki polskiej. wyd. II, Warszawa.

Tokarski. R. (2013). Światy za słowami. Wykłady z semantyki leksykalnej. Lublin.

Wyrwas, K., (2010), Festiwal ekskluzywnych produktów niszowych, czyli o nowszych zapożyczeniach semantycznych w polszczyźnie [w:] Współczesna polszczyzna w badaniach językoznawczych. Od leksyki do języka poezji, red. P. Zbróg, Kielce.

Zdunkiewicz-Jedynak, D. (2008). Wykłady ze stylistyki. Warszawa.

Efekty uczenia się:

Po zajęciach uczestnicy:

● rozumieją, czym jest podsystem leksykalny języka (słownik);

● rozumieją różnice w definiowaniu jednostek leksykalnych w różnych ujęciach.

● znają i rozumieją relacje leksykalne między jednostkami;

● znają i potrafią zidentyfikować zmiany znaczeniowe wyrazów;

● znają typy zapożyczeń i potrafią ocenić wyrazy zapożyczone pod względem poprawnościowym.

● wiedzą, czym jest łączliwość leksykalna i na czym polegają błędy jej naruszenia;

● rozumieją mechanizm metafory i umieją wskazać jego funkcje w tekstach różnych typów;

● potrafią wyszukiwać definicje znaczeń w słownikach i ustalać znaczenie na podstawie kontekstu;

● potrafią opisać znaczenie nowych jednostek lub nowe sensy wyrazów funkcjonujących w polszczyźnie

● umieją wykorzystać wiedzę o słownictwie, jego nacechowaniu i niesionym wartościowaniu w komunikacji i kontaktach społecznych.

Metody i kryteria oceniania:

Zaliczenie w trakcie zadań i testów cząstkowych (50% oceny końcowej); rozwiązanie tekstu końcowego (50% oceny końcowej). Wszystkie zadania i testy będą na platformie Kampus UW.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2023/24" (zakończony)

Okres: 2024-02-19 - 2024-06-16
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Kurs internetowy, 30 godzin, 30 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Iwona Burkacka, Magdalena Zawisławska
Prowadzący grup: Magdalena Zawisławska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Kurs internetowy - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki.
ul. Pasteura 5, 02-093 Warszawa tel: +48 22 5532 000 https://www.fuw.edu.pl/ kontakt deklaracja dostępności mapa serwisu USOSweb 7.0.4.0-4 (2024-07-15)