Dydaktyka historii cz. 2 (Specjalizacja nauczycielska) [2900-L-SN-DH2] Semestr letni 2025/26
Ćwiczenia, grupa nr 1

- Bieniek M., Dydaktyka historii. Wybrane zagadnienia, Olsztyn 2007.

- Chapman A, Knowing History in Schools.Powerful knowledge and the powers of knowledge, 2021.

- Chorąży E., Konieczka-Śliwińska D. , Roszak S., Edukacja historyczna w szkole. Teoria i praktyka, Warszawa 2008.

- Marzano R., Sztuka i teoria skutecznego nauczania, Warszawa 2012

- MaternickiJ., Majorek Cz., Suchoński A., Dydaktyka historii, Warszawa 1993

- Ostrowska M., Jak formułować informację zwrotną, która buduje sprawczość i wiarę w siebie?, Głos Pedagogiczny, 11, 2021

- Pawlicki A., Wiedza wyzwalająca. Liberating knowledge, w: Polonistyka. Innowacje,15, 2022

- Sawiński J.P., Sposoby aktywizowania uczniów w szkole XXI wieku. Pytania, refleksje, dobre rady. Poradnik dla nauczyciela, Warszawa 2014

- Sterna D., Uczę (się) w szkole, Warszawa 2014

- Szulc A., Nowa szkoła: zmianę warto zacząć przy tablicy, Rybna 2019

- Wiggins G., McTighe J., Understanding by Design, 2005

- Wojdon J., Techniki kreatywnego myślenia w kształtowaniu pojęć historycznych (link: https://www.academia.edu/22763872/Techniki_kreatywnego_my%C5%9Blenia_w_kszta%C5%82towaniu_poj%C4%99%C4%87_historycznych)

- Wójcik A., Podstawy dydaktyki dla studentów przygotowujących się do zawodu nauczyciela : podręcznik akademicki do wykładów i ćwiczeń, Lublin 2019

- Współczesna dydaktyka historii. Zarys encyklopedyczny dla nauczycieli i studentów, pod red. J. Maternickiego, Warszawa 2004

Zajęcia 1-2: Wprowadzenie oraz informacja zwrotna

Część wstępna zajęć: Omówienie sylabusa, zapoznanie studentów z zasadami obowiązującymi na zajęciach, systemem oceniania i zaliczenia zajęć.

Część merytoryczna zajęć - Informacja zwrotna:

- rola informacji zwrotnej

- w jaki sposób prawidłowo udzielać informacji zwrotnej uczniowi i rodzicowi? – etiudy

- powtórzenie z metod nauczania

Zadanie do wykonania przed zajęciami: Proszę przeczytać fragmenty materiałów (s. 2-7 oraz 13-16) autorstwa Małgorzaty Ostrowskiej powstałych w ramach projektu „Wdrożenie podstawy programowej kształcenia ogólnego w przedszkolach i szkołach” (link -https://aktywnaedukacja.ceo.org.pl/sites/aktywnaedukacja.ceo.org.pl/files/kp_m3_material_01_historia-wos.pdf) oraz 4. rozdział („Strategia trzecia. Udzielanie uczniom takich informacji zwrotnych, które umożliwiają ich widoczny postęp”) książki Danuty Sterny „Uczę (się) w szkole”, Warszawa 2014. (link: http://www.bc.ore.edu.pl/Content/657/Sterna_Ucze-sie-w-szkole.pdf)

3: Praca z podręcznikiem w praktyce dydaktycznej

- techniki pracy z podręcznikiem na lekcji

- tworzenie zadań do tekstów i materiałów znajdujących się w podręczniku

Zadanie do wykonania przed zajęciami: Proszę przeczytać fragment 2. rozdziału książki Bieniek M., Dydaktyka historii, Olsztyn 2007, s. 71-86.

Zajęcia 4-7: Wprowadzenie do etiud

Po zakończeniu tego cyklu zajęć, każdy ze studentów będzie miał za zadanie przygotować dwie etiudy (czyli przeprowadzić fragment lekcji pokazowej z wykorzystaniem wskazanych materiałów) dotyczące pracy z tekstem źródłowym, pracy z mapy lub/i pracy z ikonografią oraz udzielić informacji zwrotnej wybranemu/ej studentowi/studentce na temat przeprowadzonego przez niego/ nią pokazu.

Praca z tekstem źródłowym:

- jak pracować z tekstem?

- jak planować pracę z tekstem?

- jakie są etapy pracy z tekstem?

- dlaczego warto z uczniami ćwiczyć tę umiejętność?

Praca z mapą:

- jak pracować z mapą?

- jak planować pracę z mapą?

- jakie są etapy pracy mapą?

- dlaczego warto z uczniami ćwiczyć tę umiejętność?

Praca z ikonografią:

- jak pracować z ikonografią?

- jak planować pracę z ikonografią?

- jakie są etapy pracy ikonografią?

- dlaczego warto z uczniami ćwiczyć tę umiejętność?

Planowanie etiudy:

- jak zaplanować etiudę?

- stworzenie w grupach i wspólne omówienie fragmentu lekcji z wykorzystaniem tekstu źródłowego/mapy/ikonografii

Zadanie do wykonania przed zajęciami: Proszę przeczytać fragment 4. Rozdziału (4.5.2) książki Chorąży E., Konieczka-Śliwińska D., Roszak S., Edukacja historyczna w szkole. Teoria i praktyka, Warszawa 2008, s. 171-177. Proszę przeczytać fragment 2. Rozdziału książki Bieniek M., Dydaktyka historii, Olsztyn 2007, s. 55-71.

Zajęcia 8-15: Indywidualne prezentacje studentów dotyczące pracy z tekstem źródłowym, mapą oraz ikonografią

Zadanie zaliczeniowe:

Opracowanie i przeprowadzenie w trakcie zajęć w sali fragmentu lekcji dla uczniów szkoły podstawowej (każdy nie dłużej niż 15 minut). Opracowane i zrealizowane fragmenty lekcji mają stanowić przykłady pracy z wymienionymi wyżej różnymi typami materiałów. Każdy student zaprezentuje dwa scenariusze, każdy ma dotyczyć innego typu materiału (przydział obowiązków zostanie dokonany na zajęciach nr 5). Pozostali uczestnicy zajęć zamienią się w uczniów.

Każdy scenariusz fragmentu lekcji ma zawierać następujące elementy:

- zaprezentowanie uczniom celu zadania

- omówienie instrukcji dla uczniów

- monitorowanie pracy uczniów

- podsumowanie pracy uczniów

Realizowanie tego scenariusza odbędzie się w czasie zajęć. Wskazany przez prowadzącego student udzieli na zakończenie informacji zwrotnej (IZ) na temat wykonanego przez autora zadania. Wszystkie materiały – kryteria oceny, schemat informacji zwrotnej – zostaną omówione na pierwszych z tego cyklu zajęciach oraz udostępnione studentom za pośrednictwem dysku Google’a.

Każde zadanie zostanie omówione przez prowadzącego, a sformułowane uwagi powinny zostać wykorzystane przy kolejnym zadaniu z cyklu.

Co najmniej tydzień przed zajęciami, na których student będzie prezentować swoje zadanie, prowadzący ma otrzymać, za pośrednictwem dysku Google’a plan opisujący poszczególne elementy zaplanowanej pracy:

- cel

- opis zadania

- opis metody

- opis formy pracy

Dopiero po akceptacji tego opisu student będzie mógł zaprezentować swoje zadanie.

Zadanie zostanie uznane za zaliczone po zrealizowaniu go i uzyskaniu pozytywnej opinii prowadzącego zajęcia.

Wykład, pogadanka, praca w grupach, praca pod kierunkiem, praca indywidualna, projekt, metoda problemowa.

mgr Barbara Dłużewska