Źródłoznawstwo i specjalistyczne narzędzia warsztatu badawczego historyka: Nowożytność [2900-MZ-K2-NKJ] Semestr letni 2024/25
Ćwiczenia, grupa nr 1

Literatura

J. Szymański, Nauki pomocnicze historii, Warszawa 2001

Zjazd 1: Zajęcia wstępne – różnorodność źródeł i metod badawczych w warsztacie historyka.

Proszę zapoznać się przed zajęciami z informacjami o projektach naukowych na

stronach:

https://artes.uva.nl/content/research-groups/building-a-better-tomorrow/building-a-

better-tomorrow.html

https://www.transottomanica.de/de

https://comlaweu.wp.st-andrews.ac.uk/all-posts/

https://www.jagiellonians.com/home

https://www.uni-heidelberg.de/fakultaeten/philosophie/zegk/erc-project/Index.html

https://historia.uwb.edu.pl/badania/projektyy/spoleczne-i-gospodarcze-znaczenie-obozow-i-garnizonow-wojskowych

Zjazd 2: Historia światowa i historia globalna

Katja Naumann, “(Re)Writing World Histories in Europe” in: Companion to World History, ed. Douglas Northrop, Chicester: Blackwell, 2012, s. 478-496.

Paolo Sartori, A Soviet Sultanate. Islam in Socialist Uzbekistan (1943‒1991), Vienna: Austrian Academy of Sciences Press, 2024, s. 1-40.

John-Paul A. Ghobrial, THE SECRET LIFE OF ELIAS OF BABYLON AND THE USES OF GLOBAL MICROHISTORY, “Past & Present”, (222) 2014, s. 51-93.

Zjazd 3: Historia porównawcza

Agnieszka Kolasa-Nowak, SOCJOLOG W POSZUKIWANIU PRZESZŁOŚCI: SOCJOLOGIA HISTORYCZNA CHARLESA TILLY’EGO, Studia Socjologiczne 163 (2001), 11-41.

Charles Tilly, Big Structures, Large Processes, Huge Comparisons, New York: Russell Sage Foundation, 1984, s. 1-42 (dla chętnych)

G. Steinmetz, Comparative History and Its Critics, w: A Companion to Global Historical Thought, wyd. Prasenjit Duara, Viren Murthy, Andrew Sartori, 2014, s. 412-436.

Do wyboru:

Tamimi Arab P. “Can Muslims Drink? Rumi Vodka, Persianate Ideals, and the

Anthropology of Islam.” Comparative Studies in Society and History. 2022;64(2):263-299.

doi:10.1017/S001041752200007XM.

https://www.cambridge.org/core/services/aop-cambridge-core/content/view/9A783F37EBCF69559B040971667A9A51/S001041752200007Xa.pdf/

can_muslims_drink_rumi_vodka_persianate_ideals_and_the_anthropology_of_islam.pdf

+ ustalony krótki tekst źródłowy

Zjazd 4:

Historia konceptualna a historia regionalna

European Regions and Boundaries: A Conceptual History, wyd. Diana Mishkova and Balázs Trencsényi, New York : Berghahn Books, 2017, s. 1-14, 166-187.

L. Wolff, Wynalezienie Europy Wschodniej. Mapa cywilizacji w dobie Oświecenia, Kraków 2020, Rozdziały I i II.

Zjazd 5:

Pamięć zbiorowa w epoce nowożytnej P. Nora, Między pamięcią i historią: Les lieux de Mémoire, Tytuł Roboczy: Archiwum, 2, 2009, s. 4-12.

Grzegorz Myśliwski, Pamiętnicy. Ludzie sędziwi jako źródła wiedzy o przeszłości na ziemiach polskich (do końca XVI w.), w: Europa barbarica, Europa christiana. Studiamediaevalia Carolo Modzelewski dedicata, red. R. Michałowski i in., Warszawa 2008, s.113–126.

B. Korzeniowski, Pamięć zbiorowa we współczesnym dyskursie humanistycznym,

Przegląd Zachodni, 60, 2005, nr 2, s. 121-138.

Lucyna Ratkowska-Widlarz, Narracje (relacje świadków) w warsztacie antropologa kultury : pamięć i antropologia, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej” 1 (2011), 35-56.

+ wybrany krótki tekst źródłowy

Zjazd 6:

Źródła narracyjne w warsztacie wschodnioeuropejskiego historyka epoki nowożytnej An Annotated English Translation of Debar Sepatayim, an Ottoman Historical Chronicle from the Tulip Period Crimea Written in Hebrew by the Krymchak R. David Lekhno, wyd. Y. Ben-Naeh, D. Shapira, A. Tutian, Boston 2021, s. 1-42; 190-200.

The Journal of Zak’aria of Agulis, wyd. G. Bournoutian, Costa Mesa CA, 2003 (wybrany fragment).

E. Kermeli, Christian communities under the Ottomans in the 17th century, w: Christian-Muslim Relations 1500 - 1900, wyd. D. Thomas, Leiden-Boston 2017, s. 35-42.

Zjazd 7:

Źródła do poznania prawa i praktyki prawnej w epoki nowożytnej A. Moniuszko, Prawo sądowe Rzeczypospolitej szlacheckiej (XVI–XVIII w.) Zarys wykładu z wyborem źródeł, Warszawa 2017, Rozdział III, IV + wybrane teksty źródłowe

"Podziały majątkowe szlachty koronnej w XVII wieku";, Jacek Pielas, Kielce 2013 - Rozdział I: Podstawy prawne szlacheckich spadkobrań w Koronie w XVII wieku.

A. Pośpiech, Majsterkowicz w kontuszu (szlachecki pośmiertny inwentarz mobiliów jako źródło do badań osobowości) w: Szkice z dziejów materialnego bytowania społeczeństwa polskiego, red. Maria Dembińska (Studia i Materiały z Historii Kultury Materialnej, 61),

Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1989, s. 177-189.

M. Bartoszek, Testament szlachecki na przestrzeni XVI–XVIII wieku w Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Analiza formalna i wartość źródłowa na przykładzie testamentu Teodory Sapieżanki Tyszkiewiczowej

(https://www.szczecin.ap.gov.pl/news/pl/testament-szlachecki-na-przestrzeni-xvi-xviii-wieku-w-rzeczpospolitej-obojga-narodow-analiza-formalna-i-wartosc-zrodlowa-na-przykladzie-testamentu-teodory-sapiezanki-tyszkiewiczowej)

Zjazd 8:

Jak wykorzystać źródła materialne w warsztacie historyka epoki nowożytnej?

(zajęcia terenowe o ile warunki na to pozwolą)

dyskusja na zajęciach, samodzielne prace domowe sprawdzane przez wykładowcę, referaty, krótkie prace pisemne.

Podstawą do zaliczenie zajęć będzie udział w merytorycznej dyskusji na zajęciach i przygotowanie wyznaczonych zadań, w tym jednej krótkiej pracy pisemnej (do 1000

słów).

Dopuszcza się nieobecność na jednym zjeździe, każda kolejna winna być zaliczona.

dr Natalia Królikowska-Jedlińska