Wstęp do badań historycznych z kwerendą [2900-LZ-WBHK] Semestr zimowy 2024/25
Ćwiczenia, grupa nr 2

Podana wraz z listą tematów. Część materiałów będzie dostępna na dysku google, do którego link słuchacze otrzymają mailem.

6 października

Zajęcia wstępne

- omówienie zasad współpracy, oczekiwań prowadzącego oraz zasad zaliczenia

- co to znaczy studiować historię?

Lektury:

- Herodot z Halikarnasu, Dzieje, prolog oraz akapity 1-5 (wiele wydań)

- M. Kula, O co chodzi w historii?, Warszawa 2007 (artykuły pt. „Nawet długie trwanie warto czasem przerwać”, s. 19-22; „Moje homeryckie boje”, ss. 71-77)

20 października

Historia jako dyscyplina akademicka

(metoda historyczna, źródło, krytyka źródłowa; fakt historyczny, narracja historyczna)

Władysław Konopczyński, Historyka, Warszawa 2015 [1947], s. 9-23.

Jerzy Topolski, Wprowadzenie do historii Poznań 2001 (wyd. 3), s. 7-56.

Marc Bloch, Pochwała historii, czyli o zawodzie historyka, wiele wydań, rozdz. 1.

17 listopada

Gatunki pisarstwa historycznego; komunikacja naukow Aleskander Swierzawski, Warsztat naukowy historyka. Wstęp do badań historycznych, Częstochowa 2001, s. 35-66

Jerzy Topolski, Wprowadzenie do historii…, s. 57-122.

Proszę wybrać 1 pozycję książkową/artykuł historyczny, który uznają Państwo za inspirujący dla siebie. Na zajęciach poproszę Państwa o uzasadnienie wyboru.

1 grudnia

Gdzie szukać źródeł? Biblioteki, muzea, archiwa; Wydawnictwa źródłowe

1) Proszę zapoznać się z tym jakie zbiory gromadzą następujące instytucje:

- Archiwum Akt Nowych

- Archiwum Akt Dawnych

- Archiwum Archidiecezjalne w Gnieźnie

- Biblioteka Narodowa

- Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego

(w tym zbiory cyfrowe; polona.pl; https://crispa.uw.edu.pl/)

2) Proszę wybrać się do jednego muzeum historycznego i opowiedzieć o jego zbiorach.

3) Proszę porównać dwa wydania Kroniki Galla Anonima:

a) https://polona.pl/item-view/033d5c38-88a2-40ba-a486-3e604ff300b9?page=221 (w ramach serii Monumenta Poloniae Historica;

b) Wydanie popularnonaukowe np. Gall Anonim, Kronika polska, tłum. Roman Grodecki, Warszawa, De Agostini, 2003.

4) proszę przejrzeć dwa wydawnictwa źródłowe:

a) Centrum władzy. Protokoły posiedzeń kierownictwa PZPR. Wybór z lat 1949-1970 (Dokumenty do dziejów PRL, z. 13), red. A. Dudek, K. Persak, J. Kochański, Warszawa 2000.

b)

15 grudnia

Literatura naukowa i czasopisma naukowe

Proszę wybrać trzy z poniższych czasopism naukowych i omówić je (kto jest wydawcą, kto jest w redakcji, kto zasiada w radzie naukowej, jaki jest zakres tematyczny i chronologiczny czasopisma, jakie teksty publikuje się w danym czasopiśmie, jaka jest procedura zgłaszania tekstów)

Czasopisma: Kwartalik historyczny, Przegląd historyczny, Studia źródłoznawcze, Dzieje najnowsze, Historyka, Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych, Pamięć i Sprawiedliwość, Komunikaty Mazursko-Warmińskie, Acta Poloniae Historica, Studia z dziejów Europy-Środkowo Wschodniej, Vox Patrum.

Proszę o przyniesienie jednej książki historycznej, którą uznają Państwo za szczególnie dla siebie ważną.

Pomoce naukowe: słowniki, encyklopedie, bibliografie

a) Proszę o 1) zapoznanie się z rysem historycznym Polskiego Słownika Biograficznego oraz 2) o lekturę jednego biogramu

b) Proszę o przejrzenie wybranego tomu i lekturę jednego hasła z wybranej encyklopedii z listy: Encyklopedia Katolicka, Słownik społeczny (red. B. Szlachta), Stanford Encyclopedia of Philosophy (https://plato.stanford.edu/) , Encyklopedia Warszawy (red. S. Herbst).

c) Proszę o przejrzenie Słownika geograficznego Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich (http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/ )

12 stycznia

Przypisy, odwołania i cytaty – kwestie praktyczne i etyczne.

(UWAGA na zjeździe 15 grudnia otrzymają Państwo zadanie, które należy wykonać przed zjazdem 12 stycznia)

Natalia Kohtamäki, Praktyczny przewodnik antyplagiatowy, https://usosweb.uksw.edu.pl/instrukcje/Praktyczny_przewodnik_antyplagiatowy_NKohtamaki.pdf

Krzysztof M. Maj, Nauczyciele go nienawidzą, używa PROGRAMU DO BIBLIOGRAFII, vlog z dnia 17.11.2021

https://www.youtube.com/watch?v=mR9HPOQJ5Q0&list=PLpxHWnQUBp9KmeRcVwjrkuHE_yiHXDKJn&index=21&t=445s (dostęp 27.07.2024)

Andrzej Wolański, Edycja tekstów. Praktyczny poradnik (wiele wydań), rozdz. 12 (przypisy); rozdz. 13

26 stycznia

Cyfrowe zasoby historyka

Proszę zapoznać się z następującymi zasobami online:

https://digital.bodleian.ox.ac.uk/

https://www.dmgh.de/

https://dlibra.karta.org.pl/dlibra?language=pl

https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/results?q=&action=SimpleSearchAction&type=-6&p=0&qf1=collections:180

https://www.pacelli-edition.de/en/documents-by-archives.html

https://scholar.google.com/

Rola i misja historyka / historia publiczna

Kodeks etyki Polskiego Towarzystwa Historycznego: https://pth.net.pl/o-nas/kodeks-etyki

Joanna Wojdon, Public history, czyli historia w przestrzeni publicznej, „Klio. Czasopismo poświęcone dziejom Polski i powszechnym”, 2015, t. 34 (3), s. 25–41

Metody: Dyskusja moderowana przez prowadzącego; praca w grupach, prezentacja przygotowanych treści; zagajenie prowadzącego

Warunkiem zaliczenia kursu jest obecność. Nieobecność na każdym zjeździe wymaga odpracowania w sposób uzgodniony z prowadzącym. Nieusprawiedliwiona nieobecność na więcej niż 2 zjazdach uniemożliwia zaliczenie kursu.

Kolejnym warunkiem zaliczenia kursu jest złożenie do 22.12.2024 bibliografii (zestawienia literatury przedmiotu) dotyczącej jednego z wybranych tematów:

1. Ruch katolicko-społeczny i chrześcijańsko-demokratyczny w Polsce w XX w.

2. Kościół rzymskokatolicki na ziemiach Polskich w czasie II wojny światowej

3. Antysemityzm w Polsce w XX w.

4. Prasa polityczna w Polsce w XX w.

5. Inteligencja w życiu politycznym w Polsce w XX w.

6. Obóz sanacyjny do 1939 r.

7. Ludność cywilna na ziemiach polskich w czasie II wojny światowej

8. Historia społeczna PRL 1945-1989

9. Stosunki polsko-włoskie w XX w.

Ocena końcowa będzie wypadkową:

a) oceny bibliografii (ocenianie będzie staranność przygotowania dokumentu, skompletowanie bibliografii tak, żeby obejmowała klasyczne pozycje, oraz najnowsze badania, uwzględniając teksty uznawane za kluczowe, przełomowe);

b) oceny uczestnictwa w zajęciach (opanowania lektur zadanych na zajęcia; uczestnictwo w dyskusji, umiejętność słuchania i reagowania na uwagi prowadzącego i innych uczestników zajęć; włączanie się w pracę w grupie)

dr Przemysław Pazik