Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Wybrane zagadnienia z historii powszechnej

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2700-L-DM-D1WZPO
Kod Erasmus / ISCED: 15.1 Kod klasyfikacyjny przedmiotu składa się z trzech do pięciu cyfr, przy czym trzy pierwsze oznaczają klasyfikację dziedziny wg. Listy kodów dziedzin obowiązującej w programie Socrates/Erasmus, czwarta (dotąd na ogół 0) – ewentualne uszczegółowienie informacji o dyscyplinie, piąta – stopień zaawansowania przedmiotu ustalony na podstawie roku studiów, dla którego przedmiot jest przeznaczony. / (0321) Dziennikarstwo Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Wybrane zagadnienia z historii powszechnej
Jednostka: Wydział Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii
Grupy: DM-DZIENNE I STOPNIA 1 semestr, 1 rok
Punkty ECTS i inne: 3.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Skrócony opis:

Przedmiot prowadzony jest przez 5 wykładowców. Każdy z nich prezentuje historę powszechną z innej perspektywy. Studenci wybirerają jaki zakres ich interesuje.

Pełny opis:

dr I. Pugacewicz

Zajęcia mają na celu ukazanie europejskiego rozwoju cywilizacyjnego poprzez pryzmat edukacji, nauki, obyczaju i kultury. Omówione zostaną wybrane mechanizmy historyczne i stojące za nimi instytucje wprowadzające postęp i wynikające z niego przemiany obyczajowe. Ukazana zostanie stosunkowo krótka historia wybranych organizacji i instytucji państwowych zajmujących się sferą pomocy i filantropii. Na przykładzie wybranych krajów przedstawiony zostanie rozwój nowożytnego szkolnictwa na wszystkich poziomach nauczania. Na tym tle zostanie podjęta refleksja o historycznym rozszerzaniu dostępności do nauki, opieki i dóbr kultury w kontekście awansu cywilizacyjnego. Omówione zostaną różne drogi (od ewolucyjnej po rewolucje) w osiąganiu tzw. ”postępu cywilizacyjnego”. Na wybranych przykładach podjęta zostanie analiza różnej proweniencji historycznej takich pojęć jak nowożytne państwo, nacjonalizm, narodowość. Ukazany zostanie awans wybranych grup społecznych (dzieci, młodzieży i kobiet) w kontekście przemian polityczno-ideowych. Zrozumieniu europejskiej tożsamości będzie towarzyszyć ukazanie jej historycznej różnorodności. Na wybranych przykładach z życia społecznego zostanie omówiony wkład i doświadczenia wybranych narodów w rozwój powszechnie przyjętych i do dziś uznawanych wartości, takich jak demokracja, wolność, tolerancja, poszanowanie praw narodowych, praw mniejszości, etc.

W trakcie zajęć będą realizowane wybrane zagadnienia z historii powszechnej w ramach następujących obszarów tematycznych:

• Przemiany cywilizacyjno-obyczajowe XVI-XX w. – ogólna charakterystyka.

• Francuskie „cywilizowanie” nowożytnej Europy.

• Oświecenie a rozwój nauki i zachodniej kultury.

• Rewolucja Francuska i jej skutki.

• „Polityka narodowościowa” XIX stulecia a ówczesne systemy państwowe

• Francja: narodowe uniwersum: stereotypy – ideologie i mity.

• Naród, nacjonalizm, patriotyzm na wybranych przykładach z historii Europy zachodniej, Rosji i Stanów Zjednoczonych.

• Nowożytne instytucje kulturalno-oświatowe i ich rola w przemianach społeczno-obyczajowych XIX-XX w. Narodzin europejskich instytucji nauki, systemów edukacyjnych i ośrodków kultury

• Awans społeczny w ujęciu dziejowym: kobieta w kulturze francuskiej na tle przemian zachodniej Europy XVI-XIX w.

• Awans społeczny w ujęciu dziejowym: opieka społeczna, stosunek do dziecka XVI-XX w.

• Awans społeczny w ujęciu dziejowym: ruchy młodzieżowe XIX-XX w.

• Europejska tożsamość kulturowa: - narody, państwa, ojczyzny – walencje, identyfikacje, konwersje

• Mniejszości narodowe - ich historie i problemy.

• Migracji i ich rodzaje, różnorodności etniczno-kulturowej XVI-XX-wiecznej Europy.

prof. dr hab. D. Kuźmina

• Schizma wschodnia i odnowa kościoła w średniowieczu

• Rozwój zakonów w Europie

• Walka o inwestyturę

• Znaczenie soborów w historii Kościoła

• Święci Kościoła katolickiego

• Rola kleru w kształtowaniu ośrodków akademickich

• Reformacja i kontrreformacja – sobór Trydencki

• Działalność misyjna Kościoła

• I sobór Watykański – walka o zachowanie państwa kościelnego

• Społeczna nauka Kościoła w XIX wieku

• Postawy Stolicy Apostolskiej wobec I i II wojny światowej

• Sobór Watykański II

• Kościół w Ameryce Południowej w połowie XX wieku

• Działalność kleru wobec współczesnych zagrożeń

• Działalność i znaczenia papieży po soborze watykańskim II

prof. dr hab. R. Kotowski

• Przemiany społeczne i ich przyczyny na świecie w XIX i XX wieku

• Wpływ I wojny światowej na społeczeństwa stron konfliktu

• Społeczeństwa państw europejskich w okresie międzywojennym

• Społeczeństwa państw europejskich w czasie II wojny światowej

• Rodzina i kwestie demograficzne

• Przemiany pozycji społecznej kobiet od XIX do XX wieku

• Praca i poziom życia społeczeństw po dwóch stronach żelaznej kurtyny

• Przemiany i główne prądy kulturowe

• Środowiska społeczne i konflikty społeczne

• Rewolucje obyczajowe

• Migracje ludności

dr hab., prof. ucz. M. Tobera

Próba odpowiedzi na pytanie: "Co dziennikarz powinien wiedzieć o historii Europy XIX-XX w.?" Dominuje polski punkt widzenia, aczkolwiek z próbą ukazania interpretacji odmiennych.

Celem zajęć jest zarówno uporządkowanie podstawowej wiedzy, jak i głębsza refleksja dotycząca zagadnień politycznych, społecznych i gospodarczych, istotnych dla zrozumienia dziejów powszechnych, zwłaszcza dziejów Europy od połowy XIX w. do końca XX w.

Rozpatrywane są takie zagadnienia, jak wschód i zachód w myśleniu europejskim, powikłane dziedzictwo Europy, imperializm, walka ideologii i walka orężna, wielkie wojny i ich konsekwencje, totalitaryzm i demokracja, rola Niemiec oraz Rosji/ZSRR w dziejach najnowszych Europy.

Omawiane tematy to m.in.:

- Wiek węgla i pary, czyli europejska geneza nowoczesności

- "Piękna epoka" - Europa u szczytu potęgi

- "Widmo krąży po Europie" - narodziny ideologii

- Wielka wojna 1914-1918 - szok i odmienność doświadczeń zachodnich i wschodnich

- Po wielkiej wojnie - przed jeszcze większą (Europa 1918-1939)

- Faszyzm, nazizm - totalitaryzm i imperializm po włosku i niemiecku

- Rewolucja i wojna domowa w Rosji - upadek państwa carów, narodziny państwa Sowietów

- Hekatomba i spadek z ligi (Europa w czasie II wojny światowej i wobec jej skutków)

- ZSRR 1922-1991 - totalitaryzm i imperializm po sowiecku

prof. dr hab. M. Jabłonowski

Zakres tematyczny przedmiotu obejmuje przedstawienie dziejów politycznych świata od roku 1914 poprzez wydarzenia I wojny światowej, Konferencję Wersalską i jej konsekwencje dla dziejów Europy i Świata, tzw. Ładu Wersalskiego, aż do czasu jego załamania w dekadzie lat 30; Lata II wojny światowej z położeniem nacisku na działania Wielkiej Koalicji zakończone konferencjami w Jałcie i Poczdamie; Czas „zimnej wojny” i ukształtowanie się dwublokowego układu sił na świecie; Koniec epoki stalinizmu; okres konfrontacji i współpracy pomiędzy Wschodem i Zachodem z uwzględnieniem m.in. głównych konfliktów po 1945 r. aż do okresu współpracy i rywalizacji w świecie przełomu XX i XXI wieku, gdzie załamał się Układ Jałtański, nastąpiło zjednoczenie Niemiec i rozpad ZSRR, aż po konflikty wojenne po 1989 r. (wojna na Bałkanach, wojna w Czeczenii, interwencje w Iraku i Afganistanie, wojna domowa na Ukrainie).

Literatura:

Opisane w sylabusie każdej grupy

Efekty uczenia się:

dr I. Pugacewicz

Wiedza

• zna podstawy społeczne, historyczne, ideologiczne wpływające na definiowanie państwa nowożytnego

• potrafi wymienić i scharakteryzować najważniejsze, wybrane wydarzenia zmieniające bieg historii w kategoriach postępu społecznego

• na wybranych przykładach wyjaśnia procesy przemian historyczno-obyczajowych

• potrafi przeanalizować ewolucję, awans społeczny wybranych grup w kontekście dostępności do nauki, szkolnictwa oraz publicznych i niepublicznych instytucji kultury począwszy od XIX w.

• wymienia najważniejsze nowopowstające instytucje kultury europejskiej na Zachodzie w XVIII- XIX i XX w.

• wyjaśnia i definiuje najważniejsze problemy społeczno-cywilizacyjne XIX w. odwołując się do ich historycznej genezy

• wyjaśnia w perspektywie porównawczej ważność wybranych obyczajów, tradycji, dziedzictwa europejskiego i światowego

Umiejętności

• na wybranych przykładach potrafi wskazać ciągłość rozwoju historycznego wybranych społeczności, instytucji kultury

• umie zdiagnozować najważniejsze zagrożenia cywilizacyjne XXI w. wynikające z przeszłości

• w oparciu o analizę wielo-/ międzykulturowości opisuje możliwości rozwiązywania problemów cywilizacyjnych, historyczne przestrzenie edukacyjne konieczne do wykorzystania w celu zapobiegania konfliktom społecznym

• wyszukuje, selekcjonuje, analizuje i ocenia różnego rodzaju informacje z wykorzystaniem różnych źródeł historycznych,

• samodzielnie zdobywa wiedzę i tworzy własny system poglądów i hierarchii wartości

• rozwija różnorodne umiejętności badawcze

prof. dr hab. D. Kuźmina

Wiedza

• Student ma pogłębioną wiedzę o najważniejszych z punktu widzenia problematyki życia społecznego kościoła polskiego X- XX wieku

• Zna pojęcia i terminy fachowe z zakresu historii kościoła X- XX w.

• Zna osobowości o szczególnym znaczeniu dla dziejów polskiego kościoła

• Student rozumie zjawiska zachodzące w dziejach kościoła .

• ma wiedze o powiązaniach historii kościoła z innymi dziedzinami nauki i dyscyplinami naukowymi, które mogą być pomocne w pracy dziennikarskiej

Umiejętności

• Student rozumie przemiany cywilizacyjne w Polsce z okresu X- XX wieku.

• Potrafi interpretować najważniejsze wydarzenia z zakresu. Historii Polski

• Potrafi poddać krytycznemu osądowi poglądy dotychczasowej literatury na najważniejsze zjawiska społeczne w dziejach kościoła .

• Potrafi wykorzystać poznane wiadomości do krytycznej oceny informacji z różnych źródeł z zakresu historii społecznej , politycznej i kultury .

• Zna i rozumie podstawowe metody analizy i interpretacji różnych koniecznych do obiektywnej interpretacji faktów

• Umie przygotować materiał historyczny w oparciu o źródła do popularyzacji.

Kompetencje społeczne

• Student rozumie znaczenie zjawisk zachodzących w kościele polskim. na tle całego procesu historycznego.

• Student docenia potrzebę stałego, samodzielnego uaktualniania wiedzy i umiejętności w zakresie historii kościoła

dr hab., prof. ucz. M. Tobera

Wiedza

Po ukończeniu przedmiotu student dysponuje:

- znajomością periodyzacji i podstawowej faktografii dotyczącej dziejów powszechnych XIX i XX w., a zwłaszcza historii Europy, jej aspektów ideologicznych oraz doświadczeń liberalno-demokratycznych, imperialnych i totalitarnych

- umiejętnością odniesienia tych zagadnień do historii Polski

- orientacją w terminologii dotyczącej ww. zagadnień

- znajomością mechanizmów rządzących walką polityczną prowadzoną metodami perswazji, manipulacji, a niekiedy też przemocy.

Umiejętności

- diagnoza specyfiki okresów, podokresów i poszczególnych wydarzeń w historii Europy oraz uniwersalizacja płynących stąd wniosków.

- samodzielna analiza procesów i wydarzeń historycznych

- konfrontacja wiedzy typu podręcznikowego z dostrzeżonymi samodzielne zastrzeżeniami

- wychwycenie różnic między oficjalnie deklarowanymi zamierzeniami a skrywanymi celami rozgrywek prowadzonych przez liderów politycznych i podmioty zbiorowe

Inne kompetencje

- znajomość dziejów Europy w omawianym okresie, kształtująca przekonanie o niezbędności posiadania wiedzy historycznej i sprawnego posługiwania się nią przez współczesnego dziennikarza.

prof. dr hab. R. Kotowski

Wiedza

• Student ma pogłębioną wiedzę o najważniejszych z punktu widzenia problematyki życia społecznego świata XIX i XX wieku

• Zna pojęcia i terminy fachowe z zakresu historii powszechnej XIX i XX w.

• Zna osobowości o szczególnym znaczeniu dla dziejów powszechnych XIX i XX w.

• Student rozumie zjawiska społeczne w dziejach świata XIX i XX wieku.

Umiejętności

• Student rozumie przemiany cywilizacyjne w Europie XIX i XX w.

• Potrafi interpretować najważniejsze wydarzenia z zakresu dwudziestowiecznej historii społecznej świata.

• Potrafi poddać krytycznemu osądowi poglądy dotychczasowej literatury na najważniejsze zjawiska społeczne w dziejach świata XX w.

• Potrafi umiejscowić i ocenić różnice rozwoju różnych regionów świata w XX w., ze szczególnym uwzględnieniem podziałów w okresie Zimnej wojny.

• Potrafi wykorzystać poznane wiadomości do krytycznej oceny informacji z różnych źródeł z zakresu historii społecznej świata XX w..

Kompetencje społeczne

• Student rozumie znaczenie zjawisk społecznych XIX i XX w. na tle całego procesu historycznego.

• Student docenia potrzebę stałego, samodzielnego uaktualniania wiedzy i umiejętności w zakresie historii XIX i XX w.

prof. dr hab. M. Jabłonowski

Wiedza:

• Student zna historię powszechną i jej uwarunkowania w XX wieku.

• Zna podstawowe periodyzacje historii powszechnej w kontekście politycznym i wojskowym.

• Zna konteksty wypracowywania i konsekwencje podstawowych decyzji politycznych w okresie objętym konwersatorium

Umiejętności:

• Umiejętność samodzielnej pracy na podstawowym materiale bibliograficznym.

• Student nabył podstawy w zakresie samodzielnego studiowania i wyciągania wniosków związanych z podstawowymi wydarzeniami z historii powszechnej dot. dziejów najnowszych

• Student potrafi wybrać temat związany z historią powszechną XX wieku i odnajdywać współczesne konteksty w tym zakresie.

Inne kompetencje:

• Student poznał podstawowe typy literatury historycznej: monografie, biografie, wspomnienia i wybory dokumentów

• Student rozumie na czym polega odpowiedzialność dziennikarza stawiającego pytania związane z historią powszechną XX wieku.

• Student na podstawie nabytej wiedzy może wyciągać wnioski o charakterze ogólnym w swojej pracy dziennikarskiej.

Metody i kryteria oceniania:

Opisane w sylabusie każdej grupy

Praktyki zawodowe:

brak

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2023/24" (zakończony)

Okres: 2023-10-01 - 2024-01-28
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 18 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Robert Czarnowski, Marek Tobera
Prowadzący grup: Robert Czarnowski, Marek Tobera
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki.
ul. Pasteura 5, 02-093 Warszawa tel: +48 22 5532 000 https://www.fuw.edu.pl/ kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.3.0 (2024-03-22)