Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Historia kwestii społecznych i polityki społecznej

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2103-L-D1HKSPS
Kod Erasmus / ISCED: 14.0 Kod klasyfikacyjny przedmiotu składa się z trzech do pięciu cyfr, przy czym trzy pierwsze oznaczają klasyfikację dziedziny wg. Listy kodów dziedzin obowiązującej w programie Socrates/Erasmus, czwarta (dotąd na ogół 0) – ewentualne uszczegółowienie informacji o dyscyplinie, piąta – stopień zaawansowania przedmiotu ustalony na podstawie roku studiów, dla którego przedmiot jest przeznaczony. / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Historia kwestii społecznych i polityki społecznej
Jednostka: Wydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych
Grupy: Polityka Społeczna - DZIENNE I STOPNIA 1 semestr 1 rok -przedmioty obowiązkowe
Punkty ECTS i inne: 3.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Od studentów oczekuje się wiedzy na temat zdarzeń i procesów społecznych z przeszłości oraz zdolności do ich analizy. Studenci powinni umieć identyfikować podstawową literaturę przedmiotu. Student powinien posiadać podstawową wiedzę na temat genezy poszczególnych kwestii społecznych i jej zmiany, a także szeroko rozumianej polityki społecznej. Ponadto powinien umieć wskazać uwarunkowania prawne określające zakres przeciwdziałania poszczególnym kwestiom społecznym.

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Podczas zajęć - zgodnie z tytułem - omawiane są: kształtowanie się polityki społecznej w wybranych państwach oraz poszczególne kwestie społeczne - przy uwzględnieniu perspektywy historycznej i różnic regionalnych (np. EWG/UE i RWPG). Zakres tematyczny obejmuje okres od Rewolucji Przemysłowej (XIXw.) po Jesień Ludów (XXw.).

Pełny opis:

Konwersatorium poświęcone jest szczegółowemu omówieniu genezy polityki społecznej i kwestii społecznych. Przygotowanie się wymaga czasu na przeczytanie przypisanych do zajęć lektur (pamiętniki, wspomnienia, opracowania). Podczas zajęć omówione zostanie pojęcie polityki społecznej i kwestii społecznej (różne definicje). Następnie ogólnie zostanie wskazane występowanie kwestii społecznych w Polsce w różnych okresach i porównanie z innymi państwami. W cyklu zajęć omówione zostaną m.in.: problemy demograficzne (m.in. migracje), a także kwestie społeczne: robotnicza, włościańska (chłopska), ubóstwa, bezrobocia, mieszkaniowa, edukacyjna, czasu wolnego, mniejszości narodowych, zdrowia, ekologiczna, a także problem równości kobiet i mężczyzn oraz patologie społeczne. Zajęcia zakończą się podsumowaniem, w tym m.in. omówieniem prognoz dotyczących występowania poszczególnych kwestii społecznych. Zakres tematyczny obejmuje okres od Rewolucji Przemysłowej (XIXw.) po Jesień Ludów (XXw.).

Literatura:

L. Caro, Solidaryzm. Jego zasady, dzieje i zastosowania, Lwów 1931,

Z. Daszyńska-Golińska, Podstawy polityki społecznej w zarysie, Warszawa 1932,

Z. Daszyńska-Golińska, Polityka społeczna / Économie socjale, Warszawa 1933,

Z. Daszyńska-Golińska, Kwestia kobieca a małżeństwo [on-line],

Z. Daszyńska-Golińska, Prawo wyborcze kobiet [on-line],

Leon XIII, Encyklika "Rervm Novarvm" w kwestji socjalnej o położeniu robotników, Kraków 1931.

N. Michalewicz, Opieka społeczna we Lwowie, Lwów 1939,

K. Krzeczkowski, Polityka społeczna, Warszawa 1931,

J. Piątkowski, Światowe bezrobocie, Bydgoszcz 1931,

W. Dobrzyński, Opieka mieszkaniowa jako zadanie państwa i samorządów, Bydgoszcz 1929,

W. Prażmowska-Ivánka, Wczasy ludzi miasta, Warszawa 1937,

R. Lenartowicz, Jak zaradzić biedzie na wsi, Warszawa 1932,

J. Barylski, Poradnik dla bezrobotnych pracowników umysłowych i fizycznych (…), Warszawa 1933,

A. Kostanecki, Polityka ekonomiczna, Warszawa 1938,

F. Piltz, Bezdomni w Warszawie, Warszawa 1929,

I. Koschembahr-Łyskowski, Cele i zadania polityki społecznej, Warszawa 1927,

L. Krzywicki, Idea a życie; Ludożerstwo i wilkołactwo [w:] Studia socjologiczne, Gebethner&Wolff, Warszawa-Kraków-Lublin-Łódź-Poznań-Wilno-Zakopane, brw,

K. Krzeczkowski, O nową formę ubezpieczeń społecznych, Warszawa 1923,

S. Rychliński, Drabina społeczna w Anglii, Warszawa 1938,

Pamiętniki Emigrantów; Pamiętniki Chłopów, Pamiętniki Bezrobotnych, Instytut Gospodarstwa Społecznego, Warszawa 1938-1977 (wybrane tomy).

J. Słomka, Pamiętniki włościanina, Kraków, (brw).

Z. Urbański, Mniejszości Narodowe w Polsce, Wydawnictwo "Mniejszości Narodowe" Warszawa 1932,

S. Kutrzeba, Mniejszości w najnowszem prawie międzynarodowem, Ossolineum, Lwów, Warszawa, Kraków 1925,

M. Jarmuż, Problemy mieszkaniowe w Polsce w latach siedemdziesiątych XX wieku w świetle dokumentów osobistych, IH PAN, Warszawa 2020,

Polityka społeczna, (red.) A. Rajkiewicz, Warszawa 1973,

J. Szczepański, Rozważania o konsumpcji w polityce społecznej, PWE, Warszawa 1978,

M. Olędzki, Wstęp do teorii polityki społecznej; Propozycja wyjścia z kryzysu, PWE, Warszawa 1981,

H. Strzemińska, Czas pracy i czas wolny w polityce społecznej, PWE, Warszawa 1988,

Polityka społeczna w Polsce; Synteza badań, M. Księżopolski i J. Auleytner, Warszawa 1990,

D. Stola, Kraj bez wyjścia? Migracje z Polski 1949-1989, IPN/ISP PAN, Warszawa 2010,

Szczegółowe lektury przypisane do poszczególnych zajęć [broszury, rozdziały, strony] są podawane z wyprzedzeniem 14 dni.

Efekty uczenia się:

Po zakończeniu zajęć Student potrafi zdefiniować czym jest polityka społeczna oraz kwestia społeczna, a także scharakteryzować poszczególne kwestie społeczne, z uwzględnieniem specyfiki regionalnej i czasu występowania. Potrafi wskazać czynniki powodujące wystąpienie wybranych kwestii społecznych i sposoby ich łagodzenia lub przezwyciężania. Potrafi ocenić oddziaływanie kwestii społecznych na poszczególne grupy społeczne. Umie krytycznie odnieść się do interpretacji genezy poszczególnych kwestii społecznych. Umie odnieść możliwości realizacji działań z zakresu polityk sektorowych oraz przeciwdziałania wybranym kwestiom społecznym do szerszych uwarunkowań historycznych oraz politycznych.

Jednocześnie studenci znają i rozumieją w perspektywie historycznej:

- K_W01 terminologię nauki o polityce społecznej i ma wiedzę o miejscu nauki o polityce społecznej w systemie nauk, jak również znają i rozumieją podstawowe metody i techniki prowadzenia badań w obszarze polityki społecznej,

- K_W02 rodzaje, przejawy, struktury i dynamikę problemów społecznych w skali krajowej, lokalnej, globalnej oraz związki między nimi i ich strukturalne uwarunkowania w kontekście polityki społecznej,

- K_W03 przemiany więzi i struktur rodzinnych, sąsiedzkich, lokalnych, zawodowych; mają zaawansowaną wiedzę o charakterze, źródłach i konsekwencjach tych zmian dla polityki społecznej.

Jednocześnie studenci potrafią w perspektywie historycznej:

- K_U01 interpretować zjawiska społeczne trafnie rozpoznając problemy społeczne, kwestie społeczne i ryzyka socjalne oraz umieją wskazać ich gospodarcze i społeczno-demograficzne uwarunkowania w kontekście polityki społecznej,

- K_U07 publicznie prezentować prowadzone przez siebie badania, analizy i prognozy w obszarze polityki społecznej, a także uczestniczyć w debacie na temat zagadnień z obszaru polityki społecznej.

Jednocześnie studenci są gotowi do:

- K_K01 krytycznej oceny posiadanej przez siebie wiedzy i zewnętrznych komunikatów z obszaru polityki społecznej, a także uznania znaczenia dowodów naukowych dla polityki społecznej jako działalności praktycznej, opierając się na wiedzy o doświadczeniach z przeszłości.

Metody i kryteria oceniania:

Kryteria oceniania: Zajęcia realizowane są w formie konwersatorium, do którego niezbędne jest przeczytanie lektur przypisanych do konkretnych zajęć.

Po I semestrze odbywa się kolokwium zaliczeniowe z omówionego materiału.

Po II semestrze zajęcia kończą się egzaminem pisemnym na ocenę. Do zaliczenia egzaminu niezbędne jest uczestnictwo w zajęciach i znajomość wybranych fragmentów literatury przedmiotu.

W ogólnej ocenie (semestralnej i rocznej) może być uwzględniona dodatkowa aktywność studenta - o ile zostanie ona uzgodniona z grupą.

Weryfikacja efektów uczenia się jest przeprowadzana całkowicie bez pomocy sztucznej inteligencji. Studenci polegają wyłącznie na swojej wiedzy, zrozumieniu i umiejętnościach.

Sztuczna inteligencja nie może być wykorzystywana w żadnym momencie oceniania.

Praktyki zawodowe:

nie zaplanowano

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2025/26" (zakończony)

Okres: 2025-10-01 - 2026-01-25
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 30 godzin, 90 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Paweł Hut
Prowadzący grup: Paweł Hut
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie
Konwersatorium - Zaliczenie
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Podczas zajęć - zgodnie z tytułem - omawiane są: kształtowanie się polityki społecznej w wybranych państwach oraz poszczególne kwestie społeczne - przy uwzględnieniu perspektywy historycznej i różnic regionalnych (np. EWG/UE i RWPG).Zakres tematyczny obejmuje okres od Rewolucji Przemysłowej (XIXw.) po Jesień Ludów (XXw.).

Pełny opis:

Konwersatorium poświęcone jest szczegółowemu omówieniu genezy polityki społecznej i kwestii społecznych. Przygotowanie się wymaga czasu na przeczytanie przypisanych do zajęć lektur. Podczas zajęć omówione zostanie pojęcie polityki społecznej i kwestii społecznej (różne definicje). Następnie ogólnie zostanie wskazane występowanie kwestii społecznych w Polsce w różnych okresach. Kolejne zajęcia będą poświęcone problemom demograficznym (m.in. migracjom), a następnie omówione zostaną kwestie: ubóstwa, bezrobocia, mieszkaniowa, edukacyjna, czasu wolnego, mniejszości narodowych, zdrowia, ekologiczna, a także problem równości kobiet i mężczyzn oraz patologie społeczne. Zajęcia zakończą się omówieniem prognoz dotyczących polityki społecznej i uwarunkowań występowania poszczególnych kwestii społecznych. Zakres tematyczny obejmuje okres od Rewolucji Przemysłowej (XIXw.) po Jesień Ludów (XXw.).

Literatura:

H. Radlińska, Co Ludwik Krzywicki dał polskiej myśli pedagogicznej [w:] Ludwik Krzywicki; Praca zbiorowa poświęcona jego życiu i twórczości, IGS, Warszawa 1938,

L. Krzywicki, Idea a życie; Ludożerstwo i wilkołactwo [w:] Studia socjologiczne, Gebethner&Wolff, Warszawa-Kraków-Lublin-Łódź-Poznań-Wilno-Zakopane, brw,

K. Krzeczkowski, O nową formę ubezpieczeń społecznych, Warszawa 1923,

S. Rychliński, Drabina społeczna w Anglii, Warszawa 1938,

Z. Daszyńska-Golińska, Kwestia kobieca a małżeństwo [on-line],

Z. Daszyńska-Golińska, Prawo wyborcze kobiet [on-line],

Pamiętniki Emigrantów; Pamiętniki Chłopów, Pamiętniki Bezrobotnych, Instytut Gospodarstwa Społecznego, Warszawa 1938-1977 (wybrane tomy).

J. Słomka, Pamiętniki włościanina, Kraków, (brw).

Z. Urbański, Mniejszości Narodowe w Polsce, Wydawnictwo "Mniejszości Narodowe" Warszawa 1932,

S. Kutrzeba, Mniejszości w najnowszem prawie międzynarodowem, Ossolineum, Lwów, Warszawa, Kraków 1925,

M. Jarmuż, Problemy mieszkaniowe w Polsce w latach siedemdziesiątych XX wieku w świetle dokumentów osobistych, IH PAN, Warszawa 2020,

P. Grata, Polityka społeczna Drugiej Rzeczypospolitej, uwarunkowania, instytucje, działania, Rzeszów 2013,

Polityka społeczna, (red.) A. Rajkiewicz, Warszawa 1973,

J. Szczepański, Rozważania o konsumpcji w polityce społecznej, PWE, Warszawa 1978,

M. Olędzki, Wstęp do teorii polityki społecznej; Propozycja wyjścia z kryzysu, PWE, Warszawa 1981,

H. Strzemińska, Czas pracy i czas wolny w polityce społecznej, PWE, Warszawa 1988,

Polityka społeczna w Polsce; Synteza badań, M. Księżopolski i J. Auleytner, Warszawa 1990,

D. Stola, Kraj bez wyjścia? Migracje z Polski 1949-1989, IPN/ISP PAN, Warszawa 2010,

G. Firlit-Fesnak, Wspólnotowa polityka na rzecz równości kobiet i mężczyzn. Ewolucja celów i działania., Warszawa 2005,

Szczegółowe lektury przypisane do poszczególnych zajęć [broszury, rozdziały, strony] są podawane z wyprzedzeniem 14 dni.

Uwagi:

Wymagana obecność na zajęciach. Student może z ważnych przyczyn opuścić 2 spotkania w semestrze. Semestr zimowy kończy się pisemnym kolokwium w ramach oceniania ciągłej aktywności, sem. letni kończy się egzaminem pisemnym.

W razie potrzeby student ma możliwość kontaktu w sprawie zajęć via mail (pawel.hut@uw.edu.pl), niezależnie od etapu zajęć, także w czasie wolnym i świątecznym.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2026/27" (w trakcie)

Okres: 2026-10-01 - 2027-01-24
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 30 godzin, 90 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Paweł Hut
Prowadzący grup: Paweł Hut
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie
Konwersatorium - Zaliczenie
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Podczas zajęć - zgodnie z tytułem - omawiane są: kształtowanie się polityki społecznej (przede wszystkim w Polsce) oraz wybrane kwestie społeczne - przy uwzględnieniu perspektywy historycznej i różnic regionalnych.Zakres tematyczny obejmuje okres od Rewolucji Przemysłowej (XIXw.) po Jesień Ludów (XXw.).

Pełny opis:

Konwersatorium poświęcone jest szczegółowemu omówieniu kształtowania refleksji nad polityką społeczną i kwestiami społecznymi, a także szerszych uwarunkowań, które sprzyjały lub uniemożliwiały realizację określonych celów z zakresu polityki społecznej i przeciwdziałania kwestiom społecznym.

Celem zajęć jest przekazanie wiedzy – w ujęciu historycznym i aksjologicznym, na temat kształtowania się refleksji nad polityką społeczną oraz dotkliwości wybranych kwestii społecznych. W tym ukazanie najistotniejszych zmian, które dokonały się w samym rozumieniu polityki społecznej i kwestii społecznej. Po zapoznaniu się ze wskazanymi lekturami Student orientuje się w dorobku badaczy polityki społecznej (i wybranych kwestii społecznych) oraz w specyfice poszczególnych kwestii społecznych w różnych okresach. Zna treść głównych publikacji z zakresu polityki społecznej, orientuje się w uwarunkowaniach występowania i w zmianach dotkliwości omawianych kwestii społecznych. Posiada wiedzę – w ujęciu historycznym, na temat szerszych uwarunkowań występowania kwestii społecznych, w tym także na podstawie źródeł pamiętnikarskich. Potrafi swoje refleksje na temat polityki społecznej i kwestii społecznych uzasadnić konkretnymi danymi statystycznymi.

Pierwsza część zajęć poświęcona jest zapoznaniu się z dorobkiem wybitnych badaczy (głównie ekonomistów i prawników), przy uwzględnieniu różnic aksjologicznych.

Druga część zajęć odnosi się do omówienia konkretnych kwestii i problemów społecznych – w świetle literatury przedmiotu, danych statystycznych, pamiętników, a nawet filmu pełnometrażowego.

Literatura:

L. Caro, Solidaryzm. Jego zasady, dzieje i zastosowania, Lwów 1931,

Z. Daszyńska-Golińska, Podstawy polityki społecznej w zarysie, Warszawa 1932,

Z. Daszyńska-Golińska, Polityka społeczna / Économie socjale, Warszawa 1933,

Z. Daszyńska-Golińska, Kwestia kobieca a małżeństwo [on-line],

Z. Daszyńska-Golińska, Prawo wyborcze kobiet [on-line],

Leon XIII, Encyklika "Rervm Novarvm" w kwestji socjalnej o położeniu robotników, Kraków 1931.

N. Michalewicz, Opieka społeczna we Lwowie, Lwów 1939,

K. Krzeczkowski, Polityka społeczna, Warszawa 1931,

J. Piątkowski, Światowe bezrobocie, Bydgoszcz 1931,

W. Dobrzyński, Opieka mieszkaniowa jako zadanie państwa i samorządów, Bydgoszcz 1929,

W. Prażmowska-Ivánka, Wczasy ludzi miasta, Warszawa 1937,

R. Lenartowicz, Jak zaradzić biedzie na wsi, Warszawa 1932,

J. Barylski, Poradnik dla bezrobotnych pracowników umysłowych i fizycznych (…), Warszawa 1933,

A. Kostanecki, Polityka ekonomiczna, Warszawa 1938,

F. Piltz, Bezdomni w Warszawie, Warszawa 1929,

I. Koschembahr-Łyskowski, Cele i zadania polityki społecznej, Warszawa 1927,

L. Krzywicki, Idea a życie; Ludożerstwo i wilkołactwo [w:] Studia socjologiczne, Gebethner&Wolff, Warszawa-Kraków-Lublin-Łódź-Poznań-Wilno-Zakopane, brw,

K. Krzeczkowski, O nową formę ubezpieczeń społecznych, Warszawa 1923,

S. Rychliński, Drabina społeczna w Anglii, Warszawa 1938,

Pamiętniki Emigrantów; Pamiętniki Chłopów, Pamiętniki Bezrobotnych, Instytut Gospodarstwa Społecznego, Warszawa 1938-1977 (wybrane tomy).

J. Słomka, Pamiętniki włościanina, Kraków, (brw).

Z. Urbański, Mniejszości Narodowe w Polsce, Wydawnictwo "Mniejszości Narodowe" Warszawa 1932,

S. Kutrzeba, Mniejszości w najnowszem prawie międzynarodowem, Ossolineum, Lwów, Warszawa, Kraków 1925,

M. Jarmuż, Problemy mieszkaniowe w Polsce w latach siedemdziesiątych XX wieku w świetle dokumentów osobistych, IH PAN, Warszawa 2020,

Polityka społeczna, (red.) A. Rajkiewicz, Warszawa 1973,

J. Szczepański, Rozważania o konsumpcji w polityce społecznej, PWE, Warszawa 1978,

M. Olędzki, Wstęp do teorii polityki społecznej; Propozycja wyjścia z kryzysu, PWE, Warszawa 1981,

H. Strzemińska, Czas pracy i czas wolny w polityce społecznej, PWE, Warszawa 1988,

Polityka społeczna w Polsce; Synteza badań, M. Księżopolski i J. Auleytner, Warszawa 1990,

D. Stola, Kraj bez wyjścia? Migracje z Polski 1949-1989, IPN/ISP PAN, Warszawa 2010,

Szczegółowe lektury przypisane do poszczególnych zajęć [broszury, rozdziały, strony] są podawane z wyprzedzeniem 14 dni.

Uwagi:

Wymagana obecność na zajęciach. Student może z ważnych przyczyn opuścić 2 spotkania w semestrze. Semestr zimowy kończy się pisemnym kolokwium z omawianych lektur, sem. letni kończy się egzaminem pisemnym z materiału z całego roku.

W razie potrzeby student ma możliwość kontaktu w sprawie zajęć via mail (pawel.hut@uw.edu.pl), niezależnie od etapu zajęć, także w czasie wolnym i świątecznym.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki.
ul. Pasteura 5, 02-093 Warszawa tel: +48 22 5532 000 https://www.fuw.edu.pl/ kontakt deklaracja dostępności mapa serwisu USOSweb 7.3.1.0-3 (4a881992) :: 2026-07-15