Literatura i muzyka. Inspiracje

obowiązkowe

w sali

Celem zajęć jest refleksja nad relacjami łączącymi (a także dzielącymi) muzykę i literaturę. Jako, że obszar relacji między słowem a muzyką to zagadnienia bardzo różnorodne zarazem wielodziedzinowe, skoncentrujemy się podczas zajęć na omówieniu wybranych aspektów szeroko rozumianej relacji muzyki i literatury w odniesieniu do twórczości muzycznej i niemuzycznej Fryderyka Chopina.

Celem zajęć jest refleksja nad relacjami łączącymi (a także dzielącymi) muzykę i literaturę –różnorodności zjawisk literackich i muzycznych jest oczywista, wypływa z odrębnych budulca sztuk, semantyczności języka, którą posługują się teksty literackie oraz asemantyczności muzyki, która jest autoteliczna w stosunku do słowa. A jednak… Poezja inspirowała kompozytorów, twórcy słowa bardzo często – mniej lub bardziej udanie- interpretowali utwory za pomocą języka, tematyzowali muzykę, również biografie kompozytorów były i są nadal wdzięcznym tematem beletryzowania. Obszar relacji między słowem a muzyką to zagadnienia bardzo różnorodne, wielodziedzinowe, możliwe do przedstawienia podczas jednego semestru jedyne w wybranych aspektach. Bohaterem naszych zajęć będzie w związku z tym przede wszystkim twórczość muzyczna i niemuzyczna Fryderyka Chopina (zwłaszcza korespondencja!) i jej literackie konteksty. Zobaczymy, jak kompozytor wpływał na literaturę i jak literatura inspirowała utwory autora mazurków. Zastanowimy się, dlaczego wydawcy i odbiorcy nadawali tytuły poszczególnym utworom Chopina, tematyzowali jego twórczość choć sam Chopin uważał to za zbędne a nawet „głupie”. Przyjrzymy się też mechanizmom mito- i legendotwórczym w odniesieniu do działalności artysty. Miejscem osobnej refleksji będzie kwestia tzw. literackiego stylu odbioru muzyki. Przyjrzymy się też na konkretnych przykładach, jak muzykolodzy korzystają z nomenklatury literackiej, by opisać dzieło muzyczne.

Na zajęcia wybierzemy się także do Muzeum Fryderyka Chopina jako miejsca narracji o artyście i jego epoce.

Literatura

1. Chopin (nie)wysłowiony. Wokół listów Chopina…, red. Ewa Hoffmann-Piotrowska, Kamila Stępień-Kutera, Urszula Kowalczuk, Warszawa 2024

2. Fabianowski, Sonata Norwidowska, Warszawa 2020, C. Norwid, Fortepian Chopina

3. Głowiński M. , Literackość muzyki – muzyczność literatury, w: tegoż, Poetyka i okolice, Warszawa 1992

4. Hejmej A., Muzyczność dzieła literackiego (różne wydania).

5. Hejmej A., Muzyka w literaturze. Perspektywy komparatystyki interdyscyplinarnej, Kraków 2008 i 2012

6. Hoffmann-Piotrowska E., Fryderyk Chopin. Przymierze ze słowem, Warszawa 2022

7. Hoesick F., Chopin. Życie i twórczość, Kraków 1962–1968, K. Wierzyński, Życie Chopina, A. Zamoyski, Chopin. Powściągliwy romantyk (różne wydania publikacji), (wybrane fragmenty biografii)

8. Iwaszkiewicz J., Lato w Nohan (różne wydania) i adaptacja filmowa z 1999 r. w rez. A. Glińskiej

9. Janion M., Żmigrodzka M. , Fryderyk Chopin wśród bohaterów> egzystencji, w: też, Romantyzm i egzystencja. Fragmenty niedokończonego dzieła, Gdańsk 2004.

10. Korespondencja Fryderyka Chopina, oprac. Z. Helman, Z. Skowron, H. Wróblewska-Straus, t. I-III, Warszawa 2017-2024

11. Muzyka w literaturze. Antologia polskich studiów powojennych, red. A. Hejmej, Kraków 2002.

12. Przybylski R. , Cień jaskółki. Esej o myślach Chopina, Kraków 1995 (II wydanie: Kraków 2009).

13. Puchalska I., Sokalska M. „Prawdziwa Chopiniada” Chopin w kontekstach literackich, Warszawa 2024

14. Sobczakowa J. ,Tytuły utworów muzycznych nazywające pozamuzyczne cechy utworu, „Język Artystyczny” nr 6 (1989)

15. Tomaszewski M., Chopin. Człowiek, dzieło, rezonans, wyd. III popr. i zweryfikowane, Kraków–Warszawa 2022

Student zna i rozumie:

- rozmaite relacje pomiędzy dziełem muzycznym a słownym.

Student potrafi:

- przedstawiać opinie na temat relacji muzyki i literatury.

Student jest gotów do:

- krytycznej absorpcji opinii na temat zjawisk analizowanych podczas zajęć.

Podstawą zaliczenia jest aktywna obecność na zajęciach oraz przygotowanie eseju zaliczeniowego.

Nakład pracy:

– udział w zajęciach: 30 godzin (1 ECTS)

– przygotowanie do zajęć: 30 godzin (1 ECTS)

– przygotowanie eseju zaliczeniowego: 60 godzin (2 ECTS)

Dopuszczalne 2 nieobecności.

Używanie narzędzi SI tylko za zgodą prowadzącej.