Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Wokół słów i znaczeń

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3003-SP-PJ-WSZ
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0232) Literatura i językoznawstwo Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Wokół słów i znaczeń
Jednostka: Instytut Języka Polskiego
Grupy: Studia podyplomowe - Prosty język
Punkty ECTS i inne: 4.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: (brak danych)
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Tryb prowadzenia:

zdalnie

Skrócony opis:

Ćwiczenia w trybie zdalnym. Zajęcia dotyczą normy leksykalnej współczesnej polszczyzny, w szczególności kwestii poprawnościowych związanych ze stylem urzędowym i korpomową. Słuchacze/Słuchaczki poznają trudności związane z posługiwaniem się w tekstach zasobami słownictwa specjalnego (jak kancelaryzmy, profesjonalizmy, słownictwo terminologiczne). Omawiane będą takie zagadnienia, jak wyrażenia omowne i redundantne, szablonowe, modne, trudności związane z wyrazami obcymi oraz problematyczne pod względem znaczeniowym użycia słów w tekstach.

Pełny opis:

Kurs jest poświęcony zagadnieniom leksykalnym: słuchacze dowiedzą się, czym jest leksyka rozumiana gramatycznie (systemowo), jak opisuje ją leksykografia (słowniki różnych typów) oraz jakie problemy mogą się pojawić, gdy używamy słów w tekstach. Uczestnicy dowiedzą się, czym jest wyraz i czym są jednostki leksykalne niebędące wyrazami, dowiedzą się, jak słownictwo danego języka się rozbudowuje za pomocą własnych mechanizmów i pożyczek z innych języków, jak zmienia się znaczenie wyrazów i ich nacechowanie, a także jak wyrazy giną i powracają.

Tematy, które pojawią się na zajęciach to:

1. Wprowadzenie do zagadnień leksykalnych: różne definicje jednostki leksykalnej, pola leksykalne, relacje semantyczne między jednostkami leksykalnymi, wartościowanie, wykorzystanie zasobów w sieci (WSJP, Słowosieć, NKJP, HASK, Monco).

2. Jak rozszerza i zmienia się znaczenie wyrazów? Metonimia i metafora a przesunięcia znaczeniowe. Zmiana wartościowania wyrazów.

3. Frazeologizmy – typologia, źródła, zasady poprawnego użycia.

4. Wyrazy, które się lubią – łączliwość wyrazów.

5. Podstawy poprawności leksykalnej – typologia błędów leksykalnych i jak ich unikać.

6. Zapożyczenia jako uzupełnienie zasobu leksykalnego. Typologia zapożyczeń. Ocena zapożyczeń. Korpomowa i brukselizmy.

7. Różne języki różne słowa - profesjonalizmy, kancelaryzmy, terminologia.

8. Językowy obraz świata – co leksyka mówi o naszej interpretacji rzeczywistości?

Literatura:

Bartmiński, J. 2009. Językowe podstawy obrazu świata. Warszawa.

Buttler, D. 1978. Życie wyrazów. Warszawa.

Grzegorczykowa, R. 2011. Wprowadzenie do semantyki językoznawczej. Warszawa.

Kłosińska, K., 2016, Skąd się biorą frazeologizmy? Źródła frazeologizmów i mechanizmy frazeotwórcze [w:] Perspektywy współczesnej frazeologii polskiej, Poznań.

Kreja, B. 2020. Wyrazy i wyrażenia. Studia i szkice z historii słownictwa, ze słowotwórstwa i kultury języka. Gdańsk.

Maćkiewicz, J., 1993, Wyrazy międzynarodowe (internacjonalizmy) we współczesnym języku polskim [w:] Współczesny język polski, red. J. Bartmiński, Wrocław.

Tokarski. R. 2013. Światy za słowami. Wykłady z semantyki leksykalnej. Lublin.

Zdunkiewicz-Jedynak, D. 2008. Wykłady ze stylistyki. Warszawa.

Wyrwas, K., 2010, Festiwal ekskluzywnych produktów niszowych, czyli o nowszych zapożyczeniach semantycznych w polszczyźnie [w:] Współczesna polszczyzna w badaniach językoznawczych. Od leksyki do języka poezji, red. P. Zbróg, Kielce.

Efekty uczenia się:

Po zajęciach Studenci/Studentki::

● rozumieją, czym jest podsystem leksykalny języka (słownik);

● rozumieją różnice w definiowaniu jednostek leksykalnych w różnych ujęciach.

● znają i rozumieją relacje leksykalne między jednostkami;

● znają i potrafią zidentyfikować zmiany znaczeniowe wyrazów;

● znają typy zapożyczeń i potrafią ocenić wyrazy zapożyczone pod względem poprawnościowym.

● wiedzą, czym jest łączliwość leksykalna i na czym polegają błędy jej naruszenia;

● rozumieją mechanizm metafory i umieją wskazać jego funkcje w tekstach różnych typów;

● potrafią wyszukiwać definicje znaczeń w słownikach i ustalać znaczenie na podstawie kontekstu;

● potrafią opisać znaczenie nowych jednostek lub nowe sensy wyrazów funkcjonujących w polszczyźnie

● umieją wykorzystać wiedzę o słownictwie, jego nacechowaniu i niesionym wartościowaniu w komunikacji i kontaktach społecznych.

Metody i kryteria oceniania:

Egzamin pisemny. Do zaliczenia konieczne uzyskanie min. 50% punktów.

Praktyki zawodowe:

Nie.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2023/24" (zakończony)

Okres: 2023-10-01 - 2024-01-28
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Dorota Zdunkiewicz-Jedynak, Aleksandra Żurek-Huszcz
Prowadzący grup: Magdalena Zawisławska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki.
ul. Pasteura 5, 02-093 Warszawa tel: +48 22 5532 000 https://www.fuw.edu.pl/ kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.3.0 (2024-03-22)