Historia kultury islandzkiej

obowiązkowe

Zajęcia mają na celu wprowadzenie do kultury islandzkiej. Nie jest wymagana zastana wiedza profesjonalna o Islandii ani znajomość języka islandzkiego. Od osób uczestniczących w zajęciach nie oczekuje się również doświadczenia terenowego.

Mile widziane - ale nie obligatoryjne! - będzie doświadczenie wyniesione z zajęć "Historia kultur nordyckich" z semestru zimowego.

w sali

Zajęcia mają na celu syntetyczne przybliżenie najważniejszych zagadnień z historii kultury islandzkiej, z uwzględnieniem kontekstów historycznych, społecznych, politycznych i artystycznych.

Tematy zajęć wraz z kluczowymi zagadnieniami:

1. "Czy kultura islandzka jest skandynawska?"

Północ / skandynawskość / nordyckość

2. Historia osadnictwa w Islandii: od wikingów po współczesność

3. Sagi islandzkie - (nie)materialne dziedzictwo / Halldór Laxness

4. Czy Islandia to Ultima Thule? Wyobrażenia o egzotyczności Islandii / Daniel Vetter

5. Folkor islandzki jako inspiracja (literatura, sztuka, kino, popkultura)

6. Islandzkie kino gatunkowe jako lustro przemian społecznych.

7. Islandzki branding narodowy a turystyka (przyroda, etnografia, muzealnictwo). Rola turystyki w gospodarce i zagrożenia ekologiczne.

8. Sytuacja języka islandzkiego w kontekście wyzwań współczesności.

9. Dlaczego Islandia jest w NATO? Dzieje wyspy na tle geopolitycznym.

10. Polacy na Islandii i Islandia w Polsce.

Szczegółowy plan i rytm realizacji wymienionych tu tematów przedstawiony zostanie na zajęciach.

Lektura podstawowa:

1. Egill Bjarnason, "Wielka historia małej wyspy. Jak Islandia zmieniła świat", przeł. Agnieszka Nowakowska, Kraków 2022 (fragmenty).

2. "Islandia. Wprowadzenie do wiedzy o społeczeństwie i kulturze", red. Roman Chymkowski, Włodzimierz Karol Pessel, Warszawa 2009 (wybrane rozdziały).

3. "Islandia: język, naród, natura. Antologia naukowa", red. Roman Chymkowski, Emiliana Konopka, Warszawa 2017 (wybrane rozdziały).

4. Jakub Sebastian Konefał, "Kino Islandii. Tradycja i ponowoczesność", Gdańsk 2016 (fragmenty).

5. Emiliana Konopka, "Centrum świata Ultima Thule. Jak we wczesnej sztuce islandzkiej wyrażano tożsamość narodową", [w:] "Schronienia. Eseje na czas kryzysu" | "Shelters. Essays for a Time of Crisis", red. Jakub Sebastian Konefał, Anna Ratajczak-Krajka, Paweł Sitkiewicz, Gdańsk 2023, s. 44–55.

6. Emiliana Konopka, "Landscape Painting and the Construction of “Icelandicness”: Icelandic Modern National Art vis-à-vis its Danish Origins", „Biuletyn Historii Sztuki” 2023, nr 85(1), s. 95–116.

7. "Sagi islandzkie. Zarys dziejów literatury staronordyckiej", red. Jakub Morawiec, Warszawa 2015 (wybór).

Literatura pomocnicza:

1. Guðmundur Hálfdanarson, Ólafur Rastrick, "Culture and the Construction of the Icelander in the 20th Century", [w:] "Power and Culture: Hegemony, Interaction and Dissent", red. Jonathan Osmond, Ausma Cimdiņa, Pisa 2006, s. 101–117.

2. Kirsten Hastrup, "Icelandic topography and the sense of identity", [w:] "Nordic Landscapes. Region and Belonging on the Northern Edge of Europe", red. Michael Jones, Kenneth R. Olwig, Minneapolis, London 2008, s. 53-76.

3. Sumarliði R. Ísleifsson, "Imaginations of National Identity and the North", [w:] tegoż, "Iceland and Images of the North", Québec - Reykjavík 2011, s. 3-22.

4. Katla Kjartansdóttir, "Remote, Rough and Romantic: Contemporary Images of Iceland in Visual, Oral and Textual Narrations", [w:] "Images of the North. Histories – Identities – Ideas", red. Sverrir Jakobsson, "Studia Imagologica", t. 14, 2009, s. 271–280.

5. Kristín Loftsdóttir, "The Exotic North: Gender, Nation Branding and Post-colonialism in Iceland". "NORA - Nordic Journal of Feminist and Gender Research" 2015, nr 23 (4), s. 246-260.

6. Karen Oslund, "Imagining Iceland: Narratives of Nature and History in the North Atlantic", "The British Journal for the History of Science" 2002, vol. 35, no. 3, s. 313–334.

I. Osoby studiujące po ukończeniu kursu posiadają podstawową wiedzę z zakresu historii kultury islandzkiej. Znają znaczenie dziedzictwa okresu przedpaństwowego (wikińskiego) ze szczególnym uwzględnieniem mitologii, religijności i literatury o rodowodzie oralnym. Przyswoiły kluczowe terminy skandynawistyczne (filologiczne), a także z zakresu nauk o kulturze i społecznych nauk sąsiednich (socjologia, politologia) niezbędne w badaniach regionu skandynawskiego.

II. Osoby studiujące po ukończeniu kursu potrafią identyfikować podstawowe zjawiska i procesy z dziedziny historii kultury islandzkiej, jednocześnie sytuując je na tle współczesności. Po zapoznaniu się z literaturą przedmiotu (lekturą obowiązkową) nabyły narzędzia umożliwiające zrozumienie, analizę oraz kulturoznawczą interpretację tekstów islandzkich i polskich, w takim stopniu, by w interpretacjach tych uwzględniać jak najszersze konteksty społeczne, polityczne, symboliczne i artystyczne. Nadto, zdają sobie sprawę z uwarunkowań recepcji treści kultury islandzkiej w kulturze polskiej, zarówno w przeszłości, jak i w czasach współczesnych.

III. Osoby będące absolwentami kursu są przygotowane do łączenia kompetencji kulturoznawczych ze skandynawistycznymi, a także dalszego, indywidualnego poszerzania wiedzy o kulturze Islandii; umiejętności te zaprezentują w przygotowywanych przez siebie prezentacjach oraz podczas egzaminu.

Podstawowym warunkiem zaliczenia semestru jest uczestniczenie w zajęciach. Nieobecności należy usprawiedliwiać u prowadzących zajęcia. Osoba studiująca ma prawo do dwóch usprawiedliwionych lub nieusprawiedliwionych nieobecności w semestrze. Osoba mająca od trzech do pięciu nieobecności w semestrze musi

nadrobić je w sposób określony przez osoby prowadzące zajęcia. Nieobecności (nawet usprawiedliwione!) na więcej niż pięciu zajęciach skutkują niedopuszczeniem do zaliczenia zajęć (jedynie osoby z przyznaną Indywidualną Organizacją Studiów w oparciu o opinię BON mogą mieć zwiększony limit nieobecności, jednak nie więcej niż do 50 proc).

Weryfikacja efektów uczenia się jest dwojaka. Na ocenę końcową składa się:

- aktywność na zajęciach (egzekwowana będzie znajomość lektury obowiązkowej) i wygłoszenie ok. 10-minutowej prezentacji - 40%,

- egzamin ustny w formie rozmowy na podstawie listy zagadnień i lektur - 60%.

Podczas przygotowywania prezentacji zabrania się wykorzystywania systemów sztucznej inteligencji do generowania, korekty i redakcji tekstu. Na Uniwersytecie Warszawskim sposób wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji w pracach zaliczeniowych określają zapisy § 3 i 4 uchwały nr 98 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z dnia 8 grudnia 2023 roku.

Szacunkowy nakład pracy osób uczestniczących w zajęciach określa się następująco: udział w zajęciach trwających jeden semestr (30 godzin) - 1 ECTS, regularne przygotowanie do zajęć - 1 ECTS, przygotowanie i udział w zaliczeniu - 1 ECTS. Łącznie 3 ECTS, co stanowi ekwiwalent 90 godz. pracy w skali semestru.