Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Nauka i medycyna w literaturze: od Jonathana Swifta do Olgi Tokarczuk

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3001-C3K-LK5
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0232) Literatura i językoznawstwo Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Nauka i medycyna w literaturze: od Jonathana Swifta do Olgi Tokarczuk
Jednostka: Instytut Literatury Polskiej
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 7.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Mile widziana jest znajomość języka angielskiego.

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Konwersatorium poświęcone jest złożonej i dwukierunkowej relacji między nowożytną literaturą i nowożytną nauką na przestrzeni ostatnich 300 lat, ze szczególnym uwzględnieniem nauk medycznych.

Pełny opis:

Konwersatorium poświęcone jest złożonej i dwukierunkowej relacji między nowożytną literaturą i nowożytną nauką na przestrzeni ostatnich 300 lat, ze szczególnym uwzględnieniem nauk medycznych.

Celem konwersatorium nie jest samo śledzenie naukowych treści w literaturze pięknej, lecz odkrywanie, jak (za pomocą jakich form) przebiegała recepcja idei naukowych – procesy asymilacji, nadinterpretacji, uproszczenia, a także fantazmaty naukowe czy poetyckie kontrpropozycje. Zajęcia mają ukazać, jak nowoczesność – nauka i jej praktyczne rezultaty techniczne – wpływa na wizję rzeczywistości, ustala nową relację człowieka ze światem.

Poprzez odwołanie do najważniejszych dyskusji z dziedziny ‘literature and science’, takich jak „dwie kultury” C.P. Snowa czy „science wars”, analizie zostaną poddane pozorne opozycje pomiędzy literaturą i nauką, zwłaszcza obiektywizm – subiektywizm, prawda – fałsz, rzeczywistość/fakty – wyobraźnia, prawdziwe – idealne, świat – język. Nacisk zostanie położony na kategorie wyraźnie łączące poezję i naukę: metaforę, porównanie i analogię (ich poznawcze aspekty) oraz interpretację.

Konwersatorium w szczególności uwzględnia różne aspekty medycyny narracyjnej czy humanistyki medycznej. Tematem refleksji będzie m.in. literackie ujęcie doświadczenia choroby i bólu, procesu leczenia, instytucji szpitala, niepełnosprawności, relacji pacjent – lekarz (np. komfort emocjonalny pacjenta) i pacjent – otoczenie (np. społeczna percepcja choroby i chorego), etyki lekarskiej.

Oprócz analizowaniem narracji maladycznych w beletrystyce zajmiemy się także analizą wykorzystywania literatury pięknej w edukacji medycznej (literatura służąca pracownikom ochrony zdrowia jako trening uważności, empatyczności i umiejętności komunikacyjnych).

Literatura:

Proponowana literatura (lista lektur może ulec zmianie, będzie uzgadniana na zajęciach)

Literatura i nauka:

J. Swift, „Podróże Guliwera” (fragm.)

G.G. Byron, „Kain”

M. Shelley, „Frankenstein”

H. G. Wells, „Wehikuł czasu”

F. Durrenmatt, „Fizycy”

P. Levi, „Układ okresowy”

T. Stoppard, „Arkadia”

R. Powers, "Galatea 2.2"

A. Sokal, J. Bricmont, "Modne bzdury. O nadużywaniu pojęć z zakresu nauk ścisłych przez postmodernistycznych intelektualistów" (fragm.)

O. Tokarczuk, „Czuły narrator” (fragm.)

Literatura i medycyna:

G. Büchner, „Woyzeck”

J. Iwaszkiewicz, „Brzezina”

F. O’Connor, „Kulawi wejdą pierwsi”, „Poczciwi wiejscy ludzie” (z tomu „Trudno o dobrego człowieka”)

A. Munro, „Wiszący most”

I. McEwan, „Sobota”

O. Sacks, „Mężczyzna, który pomylił swoją żonę z kapeluszem” (lub tegoż, „Przebudzenia”)

S. Sontag, „Choroba jako metafora”

R. Schleifer, J.B. Vannatta, „Literature and Medicine. A Practical and Pedagogical Guide” (wybór)

O. Tokarczuk, „Empuzjon” (fragm.)

Teksty uzupełniające:

Literatura i nauka

G. Beer, Darwin’s Plots: Evolutionary Narrative in Darwin, George Eliot and Nineteenth-Century Fiction, London 1983.

A. Buckland, Novel Science: Fiction and the Invention of Nineteenth-Century Geology, Chicago and London 2013.

R. Dawkins, Unweaving the Rainbow, Harmondsworth 1998.

N. Heringman, Romantic Rocks, Aesthetic Geology, Ithaca 2010.

R. Holmes, The Age of Wonder: How the Romantic Generation Discovered the Beauty and Terror of Science, London 2008.

The Routledge Companion to Literature and Science, ed. by B. Clarke, M. Rossini, London and New York 2011.

Ch. Sleigh, Literature and Science, Basingstoke 2011.

M. Willis, Literature and Science, London 2015.

Literatura i wiedza, red. W. Bolecki i E. Dąbrowska, Warszawa 2006.

Poezja i astronomia, red. B. Burdziej, G. Halkiewicz-Sojak, Toruń 2006.

Praktyka, utopia, metafora. Wynalazek w XIX wieku, red. J. Kubicka i M. Litwinowicz-Droździel, Warszawa 2016.

Literatura i medycyna

A. Burzyńska, "Atlas anatomiczny Georga Büchnera", Kraków 2022.

„Fragmenty dyskursu maladycznego”, red. M. Ganczar, I. Gielata, M. Ładoń, Gdańsk 2019.

„Literatura piękna i medycyna”, red. M. Ganczar, P. Wilczek, Warszawa 2015.

M. Ładoń, „Choroba jako literatura. Studia maladyczne”, Katowice 2019.

G. Marzec, „Medycyna”, Warszawa 2018.

„Medycyna narracyjna. Opowieści o doświadczeniu choroby w perspektywie medycznej i humanistycznej”, red. Marta Chojnacka-Kuraś, Warszawa 2019.

„Medycyna narracyjna. Teoria i praktyka”, red. R. Charon et al., Kraków 2020.

S. Mukherjee, "Cesarz wszech chorób. Biografia raka", Wołowiec 2013.

M. Okupnik, „W niewoli ciała. Doświadczenie utraty zdrowia i jego reprezentacje”, Kraków 2018.

A. Szczeklik, „Kore. O chorych, chorobach i poszukiwaniu duszy medycyny”, Kraków 2007.

„Teksty Drugie” 2021 (1) – temat numeru „Medycyna narracyjna” (wybór)

Efekty uczenia się:

W toku zajęć student uzyskuje podstawową umiejętność myślenia o problemie relacji między literaturą i nauką, ze szczególnym uwzględnieniem nauk medycznych. Przyswaja sobie terminologię z zakresu interdyscyplinarnych badań "literature and science" oraz medycyny narracyjnej i umie się nią posługiwać. Nabywa umiejętności postrzegania, rozumienia i objaśniania zjawisk literatury oraz nauki w kategoriach ich wzajemnych relacji i oddziaływań na płaszczyźnie dyskursów. Uczy się rozpoznawania problematyki badawczej oraz praktycznych zastosowań uzyskanej wiedzy i nabytych umiejętności w obcowaniu z różnorodnymi formami literatury, sztuki i nauki.

Metody i kryteria oceniania:

- kontrola obecności (dopuszczalne są dwie nieobecności w semestrze)

- ocena ciągła (bieżące przygotowanie do zajęć i aktywność)

- praca końcowa

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2023/24" (zakończony)

Okres: 2024-02-19 - 2024-06-16
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 30 godzin, 15 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Marcin Leszczyński, Anna Tenczyńska
Prowadzący grup: Marcin Leszczyński
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki.
ul. Pasteura 5, 02-093 Warszawa tel: +48 22 5532 000 https://www.fuw.edu.pl/ kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.3.0 (2024-03-22)