Gdybym urodził się Babilończykiem: życie codzienne w starożytnej Babilonii

fakultatywne
ogólnouniwersyteckie

Główne założenia to:

- zapoznanie studentów z historią polityczną i społeczno-ustrojową okresu nowosumeryjskiego i starobabilońskiego,;

- przekazanie podstawowej wiedzy o sumeryjskich i babilońskich kodeksach praw;

- ukazanie na kilku wybranych przykładach ludzi o różnym statusie społecznym i zawodowym życia codziennego mieszkańców Sumero-Akadu w obu epokach (ok. 2100-1600 p.n.e.);

w sali

Wykład pod względem źródłowym poświęcony jest prezentacji i historycznej analizie różnych zbiorów tematycznych starobabilońskich kontraktów i dokumentów prawnych oraz listów prywatnych, państwowych i dyplomatycznych.

Będą one grupowane pod kątem tematyki kolejnych wykładów , które przedstawią życie codzienne Babilończyków, należących do różnych grup społecznych, zawodowych, ale też zróżnicowanych pod względem wieku (dorośli i dzieci), płci (kobiety i mężczyźni) oraz najróżniejszych sytuacji życiowych (np. małżeństwa, służba dla króla, przestępstwa).

Zajęcia rozpoczną się od 2-3 wykładów wstępnych, wprowadzających podstawową wiedzę historyczną o czasach panowania III dynastii z Ur oraz okresie starobabilońskim, ze szczególnym uwzględnieniem struktury organizacyjno-ustrojowej oraz charakterystyki rozwarstwienia społecznego państwa obu epok.

Wykłady właściwe będą pogrupowane w jedno- i dwuzajęciowe cykle tematyczne, odpowiadające generalnie prezentacji życia codziennego wybranych przykładów Babilończyków, reprezentujących różne grupy społeczne, zawodowe, wiekowe itp.

Planuję zrealizować większość z poniższych zakresów tematycznych:

1. Gdybym był królem.

2. Gdybym był żołnierzem.

3. Gdybym był urzędnikiem królewskim lub funkcjonariuszem świątynnym..

4. Gdybym był rolnikiem (chłopem lub dzierżawcą).

5. Gdybym był niewolnikiem.

6. Gdybym się ożenił (gdybym wyszła za mąż).

7. Gdybym była kapłanką naditum.

8. Gdybym był dzieckiem lub został adoptowany.

Każdy z wykładów będzie prezentacją tematycznie dobranych źródeł we własnym przekładzie oraz ich analizą historyczną z elementami analizy filologicznej.

M. Birot, Correspondance des gouverneurs de Qaţţunân, ARM 27, Paris 1993 (wybór)

D. Charpin – F. Joannès – S. Lackenbacher – B. Lafont, Archives épistolaires de Mari, I/2, ARM 26/2, Paris 1988

D. Charpin - D.O. Edzard - M. Stol, Mesopotamien. Die altbabylonische Zeit. Annäherungen 4, OBO 160/4, Fribourg - Göttingen, 2004

D. Charpin - N. Ziegler, Mari et le Proche-Orient à l’époque amorrite. Essai d’histoire politique, FM 5, Mémoires de N.A.B.U. 6, Paris 2003

E. Dombradi, Die Darstellung des Rechtsaustrags in den altbabylonischen Prozessurkunden, Freiburg, FAOS 20, 1-2, Freiburg - Stuttgart 1996

G.R. Drivers – J.C. Miles, The Babylonian Laws, vol. I-II, Oxford 1952-1955

J.-M. Durand, Archives épistolaires de Mari. I/1, ARM 26/1, Paris 1988

B. Fiette, Le palais, la terre et les hommes. La gestion du domaine royale de Larsa d’après les archives de Šamaš-hazir, Archibab 3, Mémoires de N.A.B.U. 20, Paris 2018

J.D. Fortner, Adjudicating Entities and Levels of Legal Authority in Lawsuit Records of the Old Babylonian Era, Ph.D. Diss. (Hebrew Union College-Jewish Institute of Religion), UMI Diss., Ann Arbor 1996

A. Goddeeris, Tablets from Kisurra in the collections of the British Musem, SANTAG 9, Wiesbaden 2009

A. Goddeeris, The Old Babylonian Legal and Administrative Texts in the Hilprecht Collection Jena, with a contribution by Ursula Seidl. Part 1: Texts, Seal Imprssions, Studies. Part 2: Indexes, Bibliography, Plates, TMH 10, Wiebaden 2016

W.W. Heimpel, Letters to the King of Mari: A New Translation, with Historical Introduction, Notes, and Commentary. Mesopotamian Civilizations, Winona Lake 2003

C. Kunderewicz, Najstarsze prawa świata, Łódź 1990 (i wydania późniejsze)

J.-R. Kupper, Lettres royales du temps de Zimri-Lim, ARM 28, Paris 1998

D. Lacambre, La bataille de Hiritum, M.A.R.I. 8, Paris 1997, s. 431-453

B. Lafont, Messagers et ambassadeurs dans les archives de Mari, [w:] La circulation des biens et des idées dans le Proche-Orient ancien, 38 RAI,

Paris 1992, s. 167-183

G. Roux, Mezopotamia, Warszawa 1998 (i wydania późniejsze)

P. Steinkeller, Sale Documents of the Ur-III-Period, FAOS 17, Stuttgart 1989

M. Stępień, Kodeks Hammu-rabiego, Warszawa 1996 (i wydania późniejsze)

E.C. Stone – D.I. Owen, Adoption in Old Babylonian Nippur and the Archive of Mannum-mešu-lişşur, Winona Lake, 1991

H. Waetzoldt, Compensation of Craft Workers and Officials in the Ur III Period, AOS 68, New Haven 1987, s. 161-181

R. Westbrook, Old Babylonian Marriage Law, AfO 23 (1988), s. 1-148

R. Westbrook, Old Babylonian Period, HOS 72, Leiden - Boston 2003, s. 361-430

Efektem zaliczenia kursu powinno być nabycie przez studentów wiedzy w zakresie:

- historii politycznej okresu nowosumeryjskiego oraz starobabilońskiego;

- sumeryjskich i babilońskich kodeksów praw;

- życia codziennego w Babilonii w czasach III dynastii z Ur oraz okresie dominacji dynastii amoryckich (ok. 2100-1600 p.n.e.);

- struktury społecznej oraz obyczajów mieszkańców ówczesnego Sumero-Akadu

- stosunków międzynarodowych w starożytnej Mezopotamii w epoce Hammu-rabiego;

- ówczesnej geografii politycznej Mezopotamii

- różnych kolekcji tekstów klinowych, w tym starobabilońskich kontraktów i tekstów prawnych oraz kolekcji „listów z Mari” i "listów z Larsy".

Zajęcia są wykładem, zatem rozliczenie ich następuje poprzez każdorazowe sprawdzenie obecności oraz w razie konieczności poprzez pisemne sprawdzenie nabytej wiedzy w formie krótkiego testu. Test przeprowadzony będzie na ostatnich zajęciach. Z testu zwolnione będą osoby które miały nie więcej niż 2 nieobecności (w tym koniecznie 1 usprawiedliwioną). Osoby te otrzymają odpowiednio: ocenę 5 (brak nieobecności), ocenę 4+ (1 nieobecność), ocenę 4 (2 nieobecności w tym 1 usprawiedliwiona). Jednocześnie osoby, którym ze względu na nieobecności przypadać mają oceny 4 lub 4+ mogą dobrowolnie przystąpić do pisania testu i otrzymać z niego wyższą ocenę.