Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Nauka o państwie i polityce

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2103-L-D1NOPP
Kod Erasmus / ISCED: 14.0 Kod klasyfikacyjny przedmiotu składa się z trzech do pięciu cyfr, przy czym trzy pierwsze oznaczają klasyfikację dziedziny wg. Listy kodów dziedzin obowiązującej w programie Socrates/Erasmus, czwarta (dotąd na ogół 0) – ewentualne uszczegółowienie informacji o dyscyplinie, piąta – stopień zaawansowania przedmiotu ustalony na podstawie roku studiów, dla którego przedmiot jest przeznaczony. / (0310) Nauki społeczne i psychologiczne Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Nauka o państwie i polityce
Jednostka: Wydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych
Grupy: Polityka Społeczna - DZIENNE I STOPNIA 1 semestr 1 rok -przedmioty obowiązkowe
Punkty ECTS i inne: 3.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: polski
Pełny opis:

Przedmiot jest realizowany w formie konwersatorium. Analizie poddany zostanie przedmiot oraz funkcje nauki o polityce, a także rozwój

myśli politycznej i nauki o polityce z perspektywy historycznej, status politologii we współczesnym świecie, ze szczególnym

uwzględnieniem Polski, jej literatura oraz metody badawcze. Zajęcia poświęcone będą podstawowym zagadnieniom nauki o polityce.

Omówione zostanie pojęcie i istota państwa, koncepcje genezy państwa w wybranych doktrynach starożytnych, średniowiecznych,

nowożytnych i współczesnych oraz typy i formy państw. Zdefiniowane zostaną pojęcia reżimu politycznego, formy rządów, ustroju

terytorialnego państwa. Przeanalizowane zostaną pojęcia państwo, społeczeństwo, naród i jednostka oraz ich relacje w rozwoju

historycznym; mniejszości narodowe i etniczne; naród jako wspólnota polityczna oraz naród jako wspólnota kulturowa. Państwo narodowe,

jego przemiany. Przemiany w dziejach państwa: reforma, rewolucja, transformacja, integracja, globalizacja. Zamach stanu. Sposoby

uprawiania polityki. Wzajemne relacje między państwem, polityką a wojną. Zależności między polityką a etyką. Pojęcie i koncepcje władzy

politycznej oraz jej legitymizacji. Scharakteryzowane i poddane porównaniu zostaną reżimy demokratyczny, autorytarny i totalitarny.

Omówione zostaną sposoby definiowania polityki i różnorodne jej koncepcje. Granice polityczności. Pojęcie systemu politycznego i jego

elementy - główne ujęcia. Podstawowe kategorie polityki. Podmioty polityki. Działania polityczne. Stosunki polityczne. Instytucje polityczne.

Decyzje polityczne. Wartości i normy polityczne. Kultura polityczna, jej komponenty i typy. Przywództwo polityczne.

Zakres tematów w ramach wykładów:

1.Zajęcia wprowadzające. Istota przedmiotu

2. Geneza i istota państwa

3. Elementy definicji państwa

4. Forma państwa. Kontrowersje wokół pojęcia typ państwa

5. Reżim demokratyczny. Zagrożenia dla demokracji: populizm

6. Reżimy niedemokratyczne

7. Władza polityczna i państwowa

8. Sposoby uprawiania polityki. Zmiana w dziejach państwa

9. Podmioty polityki - Jednostka, społeczeństwo, naród, państwo i ich relacje w rozwoju historycznym

10. Oblicza współczesnej polityki - państwo narodowe i jego przemiany; państwo narodowe w obliczu globalizacji i integracji europejskiej

11. Pojęcie polityki. Granice polityczności

12. Podstawowe kategorie nauki o polityce

13. Polityka jako zawód i powołanie. Polityk a urzędnik. Etyka i polityka- wzajemne zależności

14. Kultura polityczna

15. Polityka i wojna – wzajemne relacje. Wojna kontynuacją polityki przy użyciu innych środków?

Literatura:

1. HEYWOOD A., Politologia, Warszawa 2010, rozdz. 1,4,5,6,7,8,19,18.

(HEYWOOD A., Politics, Palgrave Macmillan, 2002)

2. RYSZKA F., Nauka o polityce, Warszawa 1984.

3. SZMULIK B., ŻMIGRODZKI M. (red.), Wprowadzenie do nauki o państwie i polityce, Lublin 2007.

4. WINCZOREK P., Wstęp do nauki o państwie, Warszawa 2005.

5. ZIELIŃSKI E., Nauka o państwie i polityce, Warszawa 2006.

6. CHMAJ M., ŻMIGRODZKI M., Wprowadzenie do teorii polityki, Lublin 1996, rozdz. 1 i 7.

7. Ryszka F., O pojęciu polityki, Warszawa 1992.

8. Sulowski S., Jakubowski W., Historyczny rozwój państw, w: Wojtaszczyk K.A., Jakubowski W. (red.), Społeczeństwo i polityka,

Warszawa 2007, s. 239-257.

9. Antoszewski A., Reżim polityczny, w: Jabłoński A., Sobkowiak L. (red.), Studia z teorii polityki , Wrocław 1998, tom I, s. 89-105(bez

podrozdziałów Reżim konsensualny i westminsterski; Reżim parlamentarny i prezydencki).

10. Antoszewski A., Współczesne teorie demokracji, w: Jabłoński A., Sobkowiak L. (red.), Studia z teorii polityki, Wrocław 1998, tom II, s.

7-30.

11. Linz J., Totalitaryzm i autorytaryzm, w: Szczupaczyński J. (oprac.), Władza i społeczeństwo, Warszawa 1995, tom I.

12. Arendt H., Korzenie totalitaryzmu, Warszawa 2008, część III.

13. Gellner E., Narody i nacjonalizm, Warszawa 2009.

14. Baszkiewicz J., Dylematy konstytucyjne państw, w: Wojtaszczyk K.A, Jakubowski W. (red.), Społeczeństwo i polityka. Podstawy nauk

politycznych, Warszawa 2007, rozdział XIV.

15. Münkler H., Wojny naszych czasów, Kraków 2004, s. 1-45.

16. Weber M., Polityka jako zawód i powołanie, Kraków-Warszawa 1998, s. 55-110.

17. Sulowski S., Państwo narodowe w procesie integracji europejskiej, w: Wojtaszczyk K.A. (red.), Integracja europejska. Wstęp,

Warszawa 2006, s. 66- 83.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2023/24" (zakończony)

Okres: 2023-10-01 - 2024-01-28
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Jacek Ziółkowski
Prowadzący grup: Michał Szczegielniak, Jacek Ziółkowski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Konwersatorium - Egzamin
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Podstawowe definicje i teorie z zakresu nauki o państwie i polityce: pojęcie i istota państwa; koncepcje genezy państwa;

formy państwa; cele, funkcje i zadania państwa; koncepcje państwa we współczesnej myśli politycznej; przemiany

w dziejach państwa (reforma, rewolucja, transformacja, globalizacja); pojęcie i koncepcje władzy politycznej; idea

i instytucje demokracji współczesnej; definicje polityki; pojęcie systemu politycznego; typologia systemów politycznych;

podstawowe kategorie polityki.

Pełny opis:

Analizie poddany zostanie przedmiot oraz funkcje nauki o polityce, a także rozwój myśli politycznej i nauki o polityce z perspektywy historycznej, status politologii we współczesnym świecie, ze szczególnym uwzględnieniem Polski, jej literatura oraz metody badawcze. Zajęcia poświęcone będą podstawowym zagadnieniom nauki o polityce. Omówione zostanie pojęcie i istota państwa, koncepcje genezy państwa w wybranych doktrynach starożytnych, średniowiecznych, nowożytnych i współczesnych oraz typy i formy państw. Zdefiniowane zostaną pojęcia reżimu politycznego, formy rządów, ustroju terytorialnego państwa. Przeanalizowane zostaną pojęcia państwo, społeczeństwo, naród i jednostka oraz ich relacje w rozwoju historycznym; mniejszości narodowe i etniczne; naród jako wspólnota polityczna oraz naród jako wspólnota kulturowa. Państwo narodowe, jego przemiany. Przemiany w dziejach państwa: reforma, rewolucja, transformacja, integracja, globalizacja. Zamach stanu. Sposoby uprawiania polityki. Wzajemne relacje między państwem, polityką a wojną. Zależności między polityką a etyką. Pojęcie i koncepcje władzy politycznej oraz jej legitymizacji. Scharakteryzowane i poddane porównaniu zostaną reżimy demokratyczny, autorytarny i totalitarny.

Omówione zostaną sposoby definiowania polityki i różnorodne jej koncepcje. Granice polityczności. Pojęcie systemu politycznego i jego elementy - główne ujęcia. Podstawowe kategorie polityki. Podmioty polityki. Działania polityczne. Stosunki polityczne. Instytucje polityczne. Decyzje polityczne. Wartości i normy polityczne. Kultura polityczna, jej komponenty i typy. Przywództwo polityczne.

Literatura:

1. HEYWOOD A., Politologia, Warszawa 2010, rozdz. 1,4,5,6,7,8,19,18.

(HEYWOOD A., Politics, Palgrave Macmillan, 2002)

2. RYSZKA F., Nauka o polityce, Warszawa 1984.

3. SZMULIK B., ŻMIGRODZKI M. (red.), Wprowadzenie do nauki o państwie i polityce, Lublin 2007.

4. WINCZOREK P., Wstęp do nauki o państwie, Warszawa 2005.

5. ZIELIŃSKI E., Nauka o państwie i polityce, Warszawa 2006.

6. CHMAJ M., ŻMIGRODZKI M., Wprowadzenie do teorii polityki, Lublin 1996, rozdz. 1 i 7.

7. Ryszka F., O pojęciu polityki, Warszawa 1992.

8. Błaszczyk A., Ewolucja państwa. Wybór tekstów, Warszawa 1997 (fragmenty: Arystoteles s. 91-98, Hobbes s. 139-150, Rousseau s. 171-176, Hegel s. 195-200, Gumplowicz s. 229-233, Bakunin s. 275-280, Jellinek s. 235-240, Engels s. 345- 352).

9. Baszkiewicz J., Myśl polityczna wieków średnich, Poznań 1998 (Geneza państwa).

10. Sulowski S., Jakubowski W., Historyczny rozwój państw, w: Wojtaszczyk K.A., Jakubowski W. (red.), Społeczeństwo i polityka, Warszawa 2007, s. 239-257.

11. Antoszewski A., Reżim polityczny, w: Jabłoński A., Sobkowiak L. (red.), Studia z teorii polityki , Wrocław 1998, tom I, s. 89-105(bez podrozdziałów Reżim konsensualny i westminsterski; Reżim parlamentarny i prezydencki).

12. Antoszewski A., Współczesne teorie demokracji, w: Jabłoński A., Sobkowiak L. (red.), Studia z teorii polityki, Wrocław 1998, tom II, s. 7-30.

13. Meny Y., Surel Y. (red.), Demokracja w obliczu populizmu, Warszawa 2007, s. 9-26.

14. Otto J.G., Przywódca polityczny elementem konstytutywnym reżimu politycznego, Toruń 2012, rozdział I.

15. Linz J., Totalitaryzm i autorytaryzm, w: Szczupaczyński J. (oprac.), Władza i społeczeństwo, Warszawa 1995, tom I.

16. Friedrich C.J., Brzeziński Z., Dyktatura totalitarna, w: Ankwicz M. (red.), Władza i polityka. Wybór tekstów ze współczesnej politologii zachodniej, Warszawa 1988, s. 208-215. (lub w: Gołębiowski B., Szczupaczyński J. (red.), Socjologia polityki. Wybór tekstów…, Warszawa 1993.)

17. Arendt H., Korzenie totalitaryzmu, Warszawa 2008, część III.

18. Gellner E., Narody i nacjonalizm, Warszawa 2009.

19. Baszkiewicz J., Dylematy konstytucyjne państw, w: Wojtaszczyk K.A, Jakubowski W. (red.), Społeczeństwo i polityka. Podstawy nauk politycznych, Warszawa 2007, rozdział XIV.

20. Münkler H., Wojny naszych czasów, Kraków 2004, s. 1-45.

21. Aron R., Pokój i wojna między narodami, Warszawa 1994, rozdziały I i VI.

22. Ryszka F., Historia, polityka, państwo. Wybór studiów. Tom II, Toruń 2002. (Dwie teorie wojny (1); Myśleć z Clausewitzem)

23. Schmitt C., Teologia polityczna i inne pisma, Warszawa 2000, (o pojęciu polityczności).

24. Weber M., Polityka jako zawód i powołanie, Kraków-Warszawa 1998, s. 55-110.

25. Tilly Ch., Formowanie się państw narodowych w Europie Zachodniej, w: Szczupaczyński J. (oprac.), Władza i społeczeństwo, tom II, Warszawa 1998, s.15-32.

26. Sulowski S., Państwo narodowe w procesie integracji europejskiej, w: Wojtaszczyk K.A. (red.), Integracja europejska. Wstęp, Warszawa 2006, s. 66- 83.

Tilly Ch., Rewolucja i rebelia, w: Szczupaczyński J. (oprac.), Władza i społeczeństwo, Warszawa 1995, tom I s. 234- 248.

27. Mazurkiewicz P., Przemoc w polityce, Wrocław 2006, rozdział 4 Przemoc rewolucyjna.

28. Weber M., Typy panowania, w: Weber M., Społeczeństwo i gospodarka, Warszawa 2002, s. 158 – 227.

29. Otto J. G., Destrukcyjna charyzma Adolfa Hitlera, Warszawa 2006.

30. Baszkiewicz J., Władza, Wrocław 1999. (Władza – s. 5-11).

31. Sobkowiak L., Legitymizacja polityczna, w: Jabłoński A., Sobkowiak L. (red.), Studia z teorii polityki, Wrocław 1998, tom II.

32. Almond G., Verba S., Problem kultury politycznej – omówienie, w: Szczupaczyński J. (oprac.), Władza i społeczeństwo, Warszawa 1995, tom I, s. 328–344.

33. Jabłoński A.W., Kultura polityczna i jej przemiany, w: Jabłoński A., Sobkowiak L. (red.), Studia z teorii polityki, Wrocław 1998, tom II, s. 177-197.

Literatura uzupełniająca:

1. Mannheim K., Ideologia i utopia, Warszawa 2008, rozdział III.

2. Beyme von K., Współczesne teorie polityczne, Warszawa 2007, s. 157- 235.

3. Czajowski A., Władza polityczna. Analiza pojęcia, w: Jabłoński A., Sobkowiak L. (red.), Studia z teorii polityki, Wrocław 1999, tom I.

4. Canovan M., Lud, Warszawa 2008, s. 82-110.

5. Schmitter P.C., Karl T.L., Czym jest demokracja… i czym nie jest, w: Szczupaczyński J. (oprac.), Władza i społeczeństwo, Warszawa 1995, tom I.

6. Meyer G., Kultura polityczna i demokratyzacja – podstawy, problemy i tezy, w: Meyer G., Sulowski S., Łukowski W. (red.), Kultura polityczna w Polsce i w Niemczech, Warszawa 2007, s. 9-48.

7. Bankowicz M., Zamach stanu. Studium teoretyczne, Kraków 2009.

8. Otto J., Polak bogatszy, ale nieszczęśliwy – portret obywatela RP po 16 latach transformacji, „Studia Politologiczne” vol. 10.

9. Billig M., Banalny nacjonalizm, Kraków 2008.(Wstęp do wydania polskiego; Codzienne flagowanie ojczyzny)

10. Smith A.D., Nacjonalizm, Warszawa 2007, rozdz. 6.

11. Sun Tzu, Sztuka wojny, Warszawa 1994.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki.
ul. Pasteura 5, 02-093 Warszawa tel: +48 22 5532 000 https://www.fuw.edu.pl/ kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.3.0 (2024-03-22)