Astrofizyka III

astronomia
fizyka

Znajomość astrofizyki i fizyki w zakresie I roku studiów II stopnia

Wykład poświęcony obiektom zwartym, soczewkowaniu grawitacyjnemu i obiektom tymczasowym.

Omówione jest ewolucja układów podwójnych ze szczególnym uwzględnieniem powstawania układów podwójnych obiektów zwartych. Własności tych układów są omówione w kontekście astronomii fal grawitacyjnych.

1. Ewolucja układów podwójnych

2. Powstawanie układów podwójnych obiektów zwartych

3. Podstawy astronomii fal grawitacyjnych

4. Problemy detekcji fal grawitacyjnych

5. Ugięcie promieni świetlnych w polu grawitacyjnym

6. Zastosowania zjawiska soczewkowania grawitacyjnego (badanie natury ciemnej materii, wyznaczanie odległości, rozkład masy w przestrzeni, ograniczenia parametrów modeli kosmologicznych)

7. Mikrosoczewkowanie grawitacyjne i jego zastosowanie (planety, czarne dziury)

8. Misja kosmiczna Gaia, jej dane i zastosowania

9. Supernowe i inne zjawska tymczasowe

10. Uczenie maszynowe w astronomii

Modelowanie zjawisk soczewkowania grawitacyjnego oparte jest na opisie propagacji światła w tzw. przybliżeniu słabego pola grawitacyjnego w ramach ogólnej teorii względności, ale zrozumienie wykładu nie wymaga pełnej znajomości tej teorii. Opis zastosowań odwołuje się do astrofizycznej i kosmologicznej wiedzy słuchaczy. Omowione zostaną podstawy soczewkowania, w szczególności mikrosoczewkowania grawitacyjnego. Innym poruszonym tematem będą obiekty tymczasowe, takie jak supernowe, nowe i nowe karłowate, w szczególności nowe typy kosmologicznych eksplozji: rozbłyski rozerwaniowe, super-jasne supernowe, jasne czerwone nowe, itp.

Sporządzili: T. Bulik, L. Wyrzykowski, pazdziernik 2025

1. Shapiro i Teukolsky, "Black holes, white dwarfs and neutron stars",

Wiley, 1983

2. Schneider, Ehlers i Falco "Gravitational lensing", Springer,

Heidelberg 1992

3. Eggleton, Evolutiony processes in binary and multiple stars, Cambridge, 2006

Strony internetowe wykladow:

http://www.astrouw.edu.pl/~tb/

http://www.astrouw.edu.pl/~wyrzykow/LECTURES/

Znajomość podstaw teoretycznych i metod używanych do analizy efektów soczewkowania grawitacyjnego, podwójnych układów obiektów zwartych i przewidywania możliwości detekcji fal grawitacyjnych.

Znajomość ewolucji układów podwójnych. Umiejętnosc analizy historii układu na podstawie jego obecnego stanu. Znajomośc scneriuszy ewolucyjnych powstawania układów podójnych obieltów zwartych.

Egzamin pisemny i ustny

Nie