Pedagogika dla nauczycieli

Wprowadzenie do podstaw teoretycznych pedagogiki w ramach przygotowania psychologiczno-pedagogicznego, z uwzględnieniem czynników kierujących wyborem strategii i programu nauczania oraz odpowiadania na szczególne potrzeby uczniów.

Informacje o uprawnieniach nauczycielskich, wymaganych przedmiotach, praktykach:

https://sites.google.com/a/uw.edu.pl/pniezurawski/przygotowanie-do-nauczania

Przedmiot wprowadza w podstawy teoretyczne pedagogiki niezbędne w pracy nauczyciela. Obejmuje zagadnienia dotyczące:

• Pedagogiki jako nauki: Specyfika przedmiotowa i metodologiczna, jej związek z innymi naukami oraz z praktyką i modelami edukacyjnymi.

• Systemu oświaty w Polsce: Struktura, organizacja i funkcjonowanie na tle wybranych systemów światowych; podstawy prawa oświatowego, w tym ustawa o systemie oświaty, kompetencje organów szkoły, podstawowa dokumentacja.

• Roli zawodowej nauczyciela: Etyka zawodu, prawa i obowiązki (pragmatyka zawodowa), odpowiedzialność prawna; modele pracy nauczyciela, rozwój zawodowy; współpraca z rodzicami, innymi nauczycielami i specjalistami (w tym w ramach zespołów wielospecjalistycznych).

• Procesu wychowania: Podstawy ontologiczne, aksjologiczne i antropologiczne; istota, cele, funkcje, struktura i dynamika procesu wychowania; transmisja wartości, socjalizacja; teorie rozwoju człowieka a koncepcje pedagogiczne.

• Pracy opiekuńczo-wychowawczej: Rola nauczyciela jako wychowawcy; metodyka pracy wychowawczej; funkcjonowanie klasy jako grupy społecznej; strategie budowania relacji i rozwiązywania konfliktów; animowanie życia społecznego klasy, wspieranie samorządności uczniów.

• Ucznia w systemie edukacji: Indywidualizacja i personalizacja nauczania; edukacja włączająca; charakterystyka i zasady pracy z uczniem ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (SPE), w tym wynikającymi z uwarunkowań kulturowych, rozwojowych, niepełnosprawności.

• Współczesnych wyzwań edukacyjnych: Wybrane modele i alternatywne formy edukacji; uwarunkowania instytucjonalne szkoły.

• Samodzielnego rozwoju: Znaczenie samodzielnego pogłębiania wiedzy pedagogicznej dla rozwoju zawodowego.

Program:

1. Teoria i wiedza naukowa w pedagogice oraz ich związek z modelami edukacyjnymi.

2. Podstawy ontologiczne nauczania. Nauczycielska odpowiedzialność za świadomy wybór metod i narzędzi edukacyjnych.

3. Teorie rozwoju człowieka a koncepcje pedagogiczne.

4. Transmisja wartości, formowanie i socjalizacja jako celowe i ukryte działanie edukacyjne.

5. Indywidualizacja i personalizacja nauczania oraz edukacja włączająca.

6. Uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w szkole ogólnodostępnej. Uczniowie wymagający wsparcia w zakresie funkcjonowania (ze względów kulturowych, rozwojowych, itd.)

7. Uwarunkowania instytucjonalne szkoły.

8. Struktura systemu edukacyjnego w Polsce na tle wybranych systemów na świecie.

9. Ustawa o systemie oświaty. Podział kompetencji pracowników i organów szkolnych, dokumentacja szkolna. Wielospecjalistyczne zespoły i formy ich współpracy.

10. Rola nauczyciela i etyka zawodowa.

11. Współpraca nauczyciela z rodzicami ucznia oraz innymi osobami i podmiotami wspierającymi ucznia.

12. Charakterystyka wybranych modeli edukacyjnych.

13. Alternatywne formy edukacji.

Praca własna studenta – w ramach zajęć: przygotowanie do egzaminu.

Informacje o uprawnieniach nauczycielskich, wymaganych przedmiotach, praktykach:

https://sites.google.com/a/uw.edu.pl/pniezurawski/przygotowanie-do-nauczania

Literatura wskazana przez wykładowcę, aktualne pozycje ukazujące się na rynku z zakresu pedagogiki i psychologii oraz:

M. Łobocki - Wychowanie w klasie szkolnej,

A. Brzezińska (red.) - Portret psychologiczny człowieka,

S. Kunowski - Podstawy pedagogiki współczesnej,

H. Hamer - Klucz do efektywności nauczania.

Oznaczenia:

S_... – symbol przed efektem – oznaczenie efektu w programie dla specjalności „Nauczanie i popularyzacja fizyki” dla kierunku „fizyka” studiów II stopnia;

(...) – symbol na końcu efektu – liczba w nawiasach to numer ogólnego efektu uczenia się ze standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela, określonego w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela – Dz. U. 2019 poz. 1450:

Wiedza: absolwent zna i rozumie

S_W03

podstawy filozofii wychowania i aksjologii pedagogicznej, specyfikę głównych środowisk wychowawczych i procesów w nich zachodzących. (1)

S_W04

klasyczne i współczesne teorie rozwoju człowieka, wychowania, uczenia się i nauczania lub kształcenia oraz ich wartości aplikacyjne. (2)

S_W05

rolę nauczyciela lub wychowawcy w modelowaniu postaw i zachowań uczniów. (3)

S_W06

normy, procedury i dobre praktyki stosowane w działalności pedagogicznej (nauczanie w szkołach podstawowych i średnich ogólnokształcących, technikach i szkołach branżowych). (4)

S_W07

zagadnienie edukacji włączającej, a także sposoby realizacji zasady inkluzji. (5)

S_W08

zróżnicowanie potrzeb edukacyjnych uczniów i wynikające z nich zadania szkoły dotyczące dostosowania organizacji procesu kształcenia i wychowania. (6)

S_W10

strukturę i funkcje systemu oświaty – cele, podstawy prawne, organizację i funkcjonowanie instytucji edukacyjnych, wychowawczych i opiekuńczych, a także alternatywne formy edukacji. (8)

S_W11

podstawy prawne systemu oświaty niezbędne do prawidłowego realizowania prowadzonych działań edukacyjnych. (9)

S_W12

prawa dziecka i osoby z niepełnosprawnością. (10)

S_W13

zasady bezpieczeństwa i higieny pracy w instytucjach edukacyjnych, wychowawczych i opiekuńczych oraz odpowiedzialności prawnej nauczyciela w tym zakresie, a także zasady udzielania pierwszej pomocy. (11)

S_W14

procesy komunikowania interpersonalnego i społecznego oraz ich prawidłowości i zakłócenia. (12)

Umiejętności: absolwent potrafi

S_U02

adekwatnie dobierać, tworzyć i dostosowywać do zróżnicowanych potrzeb uczniów materiały i środki, w tym z zakresu technologii informacyjno-komunikacyjnej, oraz metody pracy w celu samodzielnego projektowania i efektywnego realizowania działań pedagogicznych, dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. (2)

S_U03

rozpoznawać potrzeby, możliwości i uzdolnienia uczniów oraz projektować i prowadzić działania wspierające integralny rozwój uczniów, ich aktywność i uczestnictwo w procesie kształcenia i wychowania oraz w życiu społecznym. (3)

S_U04

projektować i realizować programy nauczania z uwzględnieniem zróżnicowanych potrzeb edukacyjnych uczniów. (4)

S_U09

skutecznie animować i monitorować realizację zespołowych działań edukacyjnych uczniów. (9)

S_U18

samodzielne rozwijać wiedzę i umiejętności pedagogiczne z wykorzystaniem różnych źródeł, w tym obcojęzycznych, i technologii. (18)

Kompetencje społeczne: absolwent jest gotów do

S_K01

posługiwania się uniwersalnymi zasadami i normami etycznymi w działalności zawodowej, kierując się szacunkiem dla każdego człowieka. (1)

S_K04

podejmowania decyzji związanych z organizacją procesu kształcenia w edukacji włączającej. (4)

S_K06

projektowania działań zmierzających do rozwoju szkoły lub placówki systemu oświaty oraz stymulowania poprawy jakości pracy tych instytucji. (6)

Ocena końcowa to ocena z egzaminu (pisemnego lub ustnego) przeprowadzonego w sesji (100 %).

Kryteria oceny:

55%-69% = 3

70%-74% = 3+

75%-84% = 4

85%-89% = 4+

90%-100% = 5