Socjologia mediów

Przedmiot poświęcony jest różnym zagadnieniom związanym z wpływem mediów na procesy społeczne – wspólnotowe (socjologiczne) w ramach wielowektorowych relacji, jakie zachodzą między osobami, poszczególnymi grupami społecznymi, wreszcie instytucjami medialnymi, politycznymi, biznesowymi, czy też kulturalnymi.

Przedmiot poświęcony jest analizie wielowymiarowych relacji między mediami a życiem społecznym – rozumianym zarówno jako sfera jednostkowych interakcji, jak i szerszych procesów grupowych, instytucjonalnych oraz kulturowych. Socjologia mediów bada związki między mediami a społeczeństwem, ich wzajemne uwarunkowania oraz dynamikę zmian zachodzących w dobie cyfryzacji i mediatyzacji sfery publicznej. Zajęcia prowadzone są w oparciu o klasyczne i współczesne teorie socjologiczne, które studenci konfrontują z aktualnymi zjawiskami medialnymi, kulturowymi i politycznymi. Program obejmuje m.in. następujące zagadnienia: refleksję nad teoriami socjologii i komunikacji; procesy globalizacji, konwergencji i konsumpcji; kulturę masową i studia kulturowe; dyskursy na temat płci i nierówności społecznych; fenomen celebrytyzacji; socjologię nowych mediów; kryzys demokracji i władzę mediów; grywalizację komunikacji społecznej; rolę algorytmów i sztucznej inteligencji jako niewidocznych aktorów społecznych; a także kondycję społeczeństwa zmediatyzowanego w kontekście takich wydarzeń jak pandemia COVID-19 czy wojna w Ukrainie.

Przedmiot dostarcza teoretycznego i analitycznego zaplecza dla zajęć o charakterze praktycznym – takich jak warsztaty dziennikarskie, media relations czy zarządzanie komunikacją. Wiedza zdobyta w ramach tego kursu pozwala studentom krytycznie interpretować procesy zachodzące w mediach i przestrzeni publicznej, a tym samym świadomie i odpowiedzialnie wykonywać zawody związane z dziennikarstwem, PR, komunikacją polityczną, reklamą czy analityką mediów. Elementem zajęć jest aktywna praca z tekstami źródłowymi (w tym literaturą naukową, reportażem i materiałami dokumentalnymi), a forma zaliczenia uwzględnia bieżącą aktywność na zajęciach.

Cele kształcenia:

- Wskazanie kluczowych aspektów medialnego zapośredniczenia wspólnoty społecznej i procesów komunikacyjnych.

- Wyjaśnienie – przez pryzmat przykładów i case studies – najważniejszych teorii, efektów i zjawisk charakterystycznych dla społeczeństwa zmediatyzowanego.

- Rozwinięcie umiejętności krytycznej analizy roli mediów w kształtowaniu interakcji społecznych, dyskursu publicznego oraz relacji władzy.

- Przygotowanie studentów do refleksyjnego i świadomego udziału w życiu medialnym – zarówno jako odbiorców, jak i przyszłych twórców i uczestników procesów komunikacyjnych.

A. Giddens, Socjologia, Warszawa 2004

W. Griswold, Socjologia kultury. Kultury i społeczeństwa w zmieniającym się świecie, Warszawa 2013

M. Molęda-Zdziech, Czas celebrytów. Mediatyzacja życia publicznego, Warszawa 2013

K. Jakubowicz, Media a demokracja w XXI wieku. Poszukiwanie nowych modeli, Warszawa 2013

P. Bourdieu, O telewizji. Panowanie dziennikarstwa, Warszawa 2009

J. Kreft, Władza platform. Za fasadą Google, Facebooka i Spotify, Kraków 2021

C. O’Neil, Broń matematycznej zagłady. Jak algorytmy zwiększają nierówności i zagrażają demokracji, Warszawa 2017

J. Kaplan, Sztuczna inteligencja. Co każdy powinien wiedzieć, Warszawa 2019

Szczegółową listę lektur (wraz ze wskazaniem zakresów stron do przeczytania) prowadzący przedmiot przedstawiają na pierwszych zajęciach w każdym roku akademickim.

WIEDZA:

1. Zna i rozumie podstawowe pojęcia z zakresu socjologii mediów;

2. Zna i rozumie najważniejsze aspekty i płaszczyzny poszczególnych aspektów oddziaływania mediów na rzeczywistość społeczną, kulturową, ekonomiczną i polityczną

3. Rozpoznaje i identyfikuje najistotniejsze problemy i dylematy związane z funkcjonowaniem mediów we współczesnych społeczeństwa sieciowych – postinformacyjnych – podlegających silnym tendencjom mediatyzacyjnym oraz marketyzacyjnym

UMIEJĘTNOŚCI:

1. Potrafi diagnozować oraz analizować zjawiska społeczno-kulturowo-polityczne relacjonowane i komentowane w zmediatyzowanym dyskursie społecznym

2. Potrafi przeprowadzić logiczny wywód na temat funkcji, zadań, celów oraz sposobów oddziaływania mediów masowych oraz nie-instytucjonalnych (2.0) na uczestników interakcji społecznych.

KOMPETENCJE:

1. Wykorzystuje zdobytą wiedzę i nabyte umiejętności do analitycznego rozpoznawania zjawisk i problemów współczesnego życia społecznego podlegającego silnym procesom mediatyzacji

2. Potrafi diagnozować problemy znajdujące się na styku różnych dziedzin, systemów i dyscyplin podlegających medialnej logice

3. Jest w stanie wskazać i objaśnić różne aspekty kulturowe, polityczne, ekonomiczne oraz społeczne funkcjonowania mediów

Czynny udział w zajęciach (udział w dyskusji podczas zajęć), pełnienie roli eksperta przynajmniej raz w semestrze, obecność na zajęciach (max 2 nieobecności). Przedmiot kończy się egzaminem, do którego dopuszczone są wyłącznie te osoby, które zaliczą konwersatorium.

Na zajęciach obowiązuje limit 2 nieobecności w trakcie semestru. Po przekroczeniu limitu student jest zobowiązany do uzupełnienia zajęć na zasadach ustalonych przez prowadzącego. Po przekroczeniu limitu 50% nieobecności, zaliczenie nie jest możliwe i skutkuje niezaliczeniem zajęć. Student usprawiedliwia nieobecność niezwłocznie, wysyłając maila do prowadzącego lub na kolejnych zajęciach. Prowadzący ma prawo żądania przedstawienia zaświadczenia lekarskiego.