Dydaktyka fizyki I

Dydaktyka fizyki na poziomie szkoły podstawowej. Wykorzystanie metod i środków dydaktycznych w procesie nauczania.

Informacje o uprawnieniach nauczycielskich, wymaganych przedmiotach, praktykach:

https://sites.google.com/a/uw.edu.pl/pniezurawski/przygotowanie-do-nauczania

Przedmiot wprowadza w metodykę nauczania fizyki na II etapie edukacyjnym (szkoła podstawowa, klasy 7-8), integrując wiedzę z zakresu fizyki, pedagogiki i psychologii. Celem jest przygotowanie studentów do planowania, prowadzenia i ewaluacji procesu dydaktycznego z fizyki na tym poziomie.

Treści obejmują:

• Fizyka jako przedmiot szkolny: Specyfika fizyki jako dyscypliny naukowej i przedmiotu nauczania; relacja między metodologią fizyki a metodyką jej nauczania.

• Cele i treści kształcenia fizycznego: Analiza podstawy programowej kształcenia ogólnego dla fizyki w szkole podstawowej; formułowanie celów lekcji i cykli zajęć; integracja wewnątrz- i międzyprzedmiotowa (np. z matematyką, chemią, biologią, techniką).

• Proces nauczania-uczenia się fizyki: Psychologiczne podstawy uczenia się fizyki; typowe trudności poznawcze uczniów (np. myślenie potoczne, błędne intuicje); rola języka, symboliki i modeli w nauczaniu fizyki; strategie rozwijania myślenia naukowego i rozwiązywania problemów.

• Metody i formy pracy: Przegląd i analiza metod nauczania fizyki (podające, poszukujące, problemowe, eksperymentalne); metody aktywizujące (np. dyskusja, burza mózgów, metoda projektu); dobór metod i form pracy do celów, treści i możliwości uczniów; organizacja pracy w klasie (indywidualna, grupowa, zbiorowa).

• Rola eksperymentu i zadań: Wykorzystanie doświadczeń fizycznych (pokazowych i uczniowskich) w różnych funkcjach dydaktycznych; metodyka rozwiązywania prostych zadań obliczeniowych i problemowych jako narzędzie kształcenia umiejętności.

• Środki dydaktyczne: Ocena, dobór i wykorzystanie podręczników, zbiorów zadań, materiałów pomocniczych.

• Kontrola i ocena: Metody diagnozowania wiedzy i umiejętności uczniów z fizyki; konstruowanie narzędzi pomiaru dydaktycznego (sprawdziany, testy, zadania problemowe); zasady oceniania wspierającego uczenie się; analiza i wykorzystanie wyników oceniania.

• Planowanie pracy dydaktycznej: Projektowanie scenariuszy lekcji, cykli zajęć i projektów edukacyjnych z fizyki.

• Rozwijanie zainteresowań: Sposoby motywowania uczniów do nauki fizyki; popularyzacja fizyki w szkole i poza nią (np. koła zainteresowań, konkursy, pikniki naukowe); nauczanie fizyki w różnych kontekstach (np. życie codzienne, ekologia, technika, zabawki).

• Współpraca: Znaczenie współpracy z rodzicami/opiekunami i innymi nauczycielami w procesie dydaktycznym.

• Odpowiedzialność: Kształtowanie postaw uczniów (np. rzetelności, odpowiedzialności); promowanie bezpieczeństwa i porządku podczas zajęć.

Ćwiczenia obejmują analizę podstawy programowej i podręczników, projektowanie scenariuszy lekcji i zadań, dyskusje metodyczne, prezentacje i analizę przykładów dobrych praktyk. Studenci m.in. oceniają i dobierają środki oraz metody optymalne w nauczaniu na poziomie szkoły podstawowej; planują, przygotowują i omawiają proces nauczania.

Nakład pracy własnej studenta:

- zapoznanie się z podstawą programową, podręcznikami (8 h),

- samodzielne przygotowanie oceny i prezentacji podręcznika, scenariuszy zajęć, zadań, propozycji pokazów (10 h),

- poszukiwanie informacji o metodach nauczania, błędach poznawczych itp. – przygotowanie do dyskusji (8 h).

Informacje o uprawnieniach nauczycielskich, wymaganych przedmiotach, praktykach:

https://sites.google.com/a/uw.edu.pl/pniezurawski/przygotowanie-do-nauczania

Podstawa programowa.

Aktualne podręczniki szkolne do fizyki.

Filmy z doświadczeniami.

Oznaczenia:

S_... – symbol przed efektem – oznaczenie efektu w programie dla specjalności „Nauczanie i popularyzacja fizyki” dla kierunku „fizyka” studiów II stopnia;

(...) – symbol na końcu efektu – liczba w nawiasach to numer ogólnego efektu uczenia się ze standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela, określonego w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela – Dz. U. 2019 poz. 1450:

Wiedza: absolwent zna i rozumie

S_W04

klasyczne i współczesne teorie rozwoju człowieka, wychowania, uczenia się i nauczania lub kształcenia oraz ich wartości aplikacyjne. (2)

S_W05

rolę nauczyciela lub wychowawcy w modelowaniu postaw i zachowań uczniów. (3)

S_W06

normy, procedury i dobre praktyki stosowane w działalności pedagogicznej (nauczanie w szkołach podstawowych [...]). (4)

S_W07

zagadnienie edukacji włączającej, a także sposoby realizacji zasady inkluzji. (5)

S_W08

zróżnicowanie potrzeb edukacyjnych uczniów i wynikające z nich zadania szkoły dotyczące dostosowania organizacji procesu kształcenia i wychowania. (6)

S_W09

sposoby projektowania i prowadzenia działań diagnostycznych w praktyce pedagogicznej. (7)

S_W10

strukturę i funkcje systemu oświaty – cele, podstawy prawne, organizację i funkcjonowanie instytucji edukacyjnych, wychowawczych i opiekuńczych, a także alternatywne formy edukacji. (8)

S_W11

podstawy prawne systemu oświaty niezbędne do prawidłowego realizowania prowadzonych działań edukacyjnych. (9)

S_W13

zasady bezpieczeństwa i higieny pracy w instytucjach edukacyjnych, wychowawczych i opiekuńczych oraz odpowiedzialności prawnej nauczyciela w tym zakresie, a także zasady udzielania pierwszej pomocy. (11)

S_W16

treści nauczania i typowe trudności uczniów związane z ich opanowaniem. (14)

S_W17

metody nauczania i doboru efektywnych środków dydaktycznych, w tym zasobów internetowych, wspomagających nauczanie przedmiotu lub prowadzenie zajęć, z uwzględnieniem zróżnicowanych potrzeb edukacyjnych uczniów. (15)

Umiejętności: absolwent potrafi

S_U01

obserwować sytuacje i zdarzenia pedagogiczne, analizować je z wykorzystaniem wiedzy pedagogiczno-psychologicznej oraz proponować rozwiązania problemów. (1)

S_U02

adekwatnie dobierać, tworzyć i dostosowywać do zróżnicowanych potrzeb uczniów materiały i środki, w tym z zakresu technologii informacyjno-komunikacyjnej, oraz metody pracy w celu samodzielnego projektowania i efektywnego realizowania działań pedagogicznych, dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. (2)

S_U03

rozpoznawać potrzeby, możliwości i uzdolnienia uczniów oraz projektować i prowadzić działania wspierające integralny rozwój uczniów, ich aktywność i uczestnictwo w procesie kształcenia i wychowania oraz w życiu społecznym. (3)

S_U04

projektować i realizować programy nauczania z uwzględnieniem zróżnicowanych potrzeb edukacyjnych uczniów. (4)

S_U06

tworzyć sytuacje wychowawczo-dydaktyczne motywujące uczniów do nauki i pracy nad sobą, analizować ich skuteczność oraz modyfikować działania w celu uzyskania pożądanych efektów wychowania i kształcenia. (6)

S_U07

podejmować pracę z uczniami rozbudzającą ich zainteresowania i rozwijającą ich uzdolnienia, właściwie dobierać treści nauczania, zadania i formy pracy w ramach samokształcenia oraz promować osiągnięcia uczniów. (7)

S_U08

rozwijać kreatywność i umiejętność samodzielnego, krytycznego myślenia uczniów. (8)

S_U09

skutecznie animować i monitorować realizację zespołowych działań edukacyjnych uczniów. (9)

S_U10

wykorzystywać proces oceniania i udzielania informacji zwrotnych do stymulowania uczniów w ich pracy nad własnym rozwojem. (10)

S_U11

monitorować postępy uczniów, ich aktywność i uczestnictwo w życiu społecznym szkoły. (11)

S_U12

pracować z dziećmi ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym z dziećmi z trudnościami adaptacyjnymi związanymi z doświadczeniem migracyjnym, pochodzącymi ze środowisk zróżnicowanych pod względem kulturowym lub z ograniczoną znajomością języka polskiego. (12)

S_U13

odpowiedzialnie organizować pracę szkolną oraz pozaszkolną ucznia, z poszanowaniem jego prawa do odpoczynku. (13)

S_U14

skutecznie realizować działania wspomagające uczniów w świadomym i odpowiedzialnym podejmowaniu decyzji edukacyjnych i zawodowych. (14)

S_U15

poprawnie posługiwać się językiem polskim i poprawnie oraz adekwatnie do wieku uczniów posługiwać się terminologią przedmiotu. (15)

S_U18

samodzielne rozwijać wiedzę i umiejętności pedagogiczne z wykorzystaniem różnych źródeł, w tym obcojęzycznych, i technologii. (18)

Kompetencje społeczne: absolwent jest gotów do

S_K01

posługiwania się uniwersalnymi zasadami i normami etycznymi w działalności zawodowej, kierując się szacunkiem dla każdego człowieka. (1)

S_K02

budowania relacji opartej na wzajemnym zaufaniu między wszystkimi podmiotami procesu wychowania i kształcenia, w tym rodzicami lub opiekunami ucznia, oraz włączania ich w działania sprzyjające efektywności edukacyjnej. (2)

S_K03

porozumiewania się z osobami pochodzącymi z różnych środowisk i o różnej kondycji emocjonalnej, dialogowego rozwiązywania konfliktów oraz tworzenia dobrej atmosfery dla komunikacji w klasie szkolnej i poza nią. (3)

S_K04

podejmowania decyzji związanych z organizacją procesu kształcenia w edukacji włączającej. (4)

S_K06

projektowania działań zmierzających do rozwoju szkoły lub placówki systemu oświaty oraz stymulowania poprawy jakości pracy tych instytucji. (6)

S_K07

pracy w zespole, pełnienia w nim różnych ról oraz współpracy z nauczycielami, pedagogami, specjalistami, rodzicami lub opiekunami uczniów i innymi członkami społeczności szkolnej i lokalnej. (7)

Oceniane są:

- wykonanie pracy własnej (przygotowanie m.in. scenariuszy zajęć, oceny podręczników, modeli integracji wiedzy, zapoznanie się z podstawą programową),

- prezentowanie pracy własnej na zajęciach,

- aktywność na zajęciach (udział w dyskusjach, komentowanie prezentacji, poszukiwanie rozwiązań problemów).

Ocena końcowa wystawiana jest na podstawie punktów zdobytych za powyższe składowe.