Zarządzanie metadanymi w bazach danych

obowiązkowe

w sali

Metadane: pojęcie, typologia, funkcje. Metadane w systemach zarządzania bazami danych. Wymiana metadanych między systemami zarządzania informacją. Syntaktyka, semantyka, pragmatyka metadanych. Standardy metadanych. Zastosowanie technik uczenia maszynowego w generowaniu metadanych.

Metadane: pojęcie, rodzaje, funkcje.

Źródła metadanych (metadane generowane ręcznie i automatycznie).

Standardy metadanych (syntaktyka, semantyka i pragmatyka metadanych).

Jakość metadanych i wymagania dla metadanych.

Wymiana metadanych w systemach zarządzania informacją. Interoperacyjność metadanych, protokół OAI-PMH, konwersja metadanych.

Metadane dla zasobów archiwalnych, obiektów kulturalnych, produkcji wydawniczej. Metadane obiektów multimedialnych. Metadane w systemach informacji geograficznej.

Metadane stron WWW i ich rola w pozycjonowaniu stron internetowych; dobre i negatywne praktyki SEO.

Semantyczny web i semantyczne wyszukiwanie. Ontologie. Standardy semantycznego webu: RDF, OWL.

Zastosowanie sztucznej inteligencji do zarządzania metadanymi (modelowanie tematyczne, rozpoznawanie encji, analiza sentymentu, duże modele językowe).

1. Andersson, L. [et al.]: An Introduction to Paradata. W I. Huvila, L. Andersson, & O. Sköld (Red.), Perspectives on Paradata: Research and Practice of Documenting Process Knowledge (s. 1–14). Springer International Publishing 2024, dostęp: https://doi.org/10.1007/978-3-031-53946-6_1

2. Biblioteka cyfrowa jako repozytorium OAI-PMH, dostęp: https://docs.psnc.pl/display/KB/Biblioteka+cyfrowa+jako+repozytorium+OAI-PMH

3. Brachfogel, A.: Terminy metadanych DCMI - nowe zalecenie dla metadanych Dublin Core. "Zagadnienia Informacji Naukowej" 2010, nr 1, s. 57-64.

4. Creating metadata, dostęp: https://www.dublincore.org/resources/userguide/creating_metadata/

5. DCMI Metadata Terms, dostęp: https://www.dublincore.org/specifications/dublin-core/dcmi-terms/

6. Dokumentacja, dostęp: https://developers.google.com/search/docs?hl=pl

7. Enge, E. [et al.].: Sztuka SEO. Optymalizacja witryn internetowych. Wyd. 3. Gliwice 2016.

8. Gartner, R.: Metadata: shaping knowledge from antiquity to the semantic web. New York 2016.

9. Goczyła, K.: Ontologie w systemach informatycznych. Warszawa 2011.

10. Haynes, D.: Metadata for information management and retrieval. Facet Publishing 2004.

11. Haynes D.: Metadata, Ethics and Trust, dostęp: https://cdn.ymaws.com/www.cilip.org.uk/resource/collection/C165DDC7-25C3-411B-8137-1BC2A293200B/catalogue_and_index_issue_191_june_2018_haynes_metadata_ethics_trust.pdf

12. Introduction to Metadata, edited by Murtha Baca. 3rd ed. Los Angeles 2016. https://www.getty.edu/publications/intrometadata/.

13. Lane, H. [et al.]: Przetwarzanie języka naturalnego w akcji : rozumienie, analiza i generowanie tekstu w Pythonie na przykładzie języka angielskiego. Warszawa 2021.

14. Materska, K.: Informacja w organizacjach społeczeństwa i wiedzy. Warszawa 2007.

15. Nahotko, M.: Jakość metadanych opisowych i możliwości ich współdziałania, „Biuletyn EBIB” 2018, nr 2 (179), dostęp: https://ebibojs.pl/index.php/ebib/article/view/70.

16. Nahotko, M.: Metadane: sposób na uporządkowanie internetu. Kraków 2004.

17. Ochoa, X.: Metadata quality. In Handbook of Metadata, Semantics and Ontologies (pp. 63–88). 2011.

18. Roszkowski, M.: Formaty danych strukturalnych w zasobach World Wide Web. „ZIN – Zagadnienia Informacji Naukowej. Studia Informacyjne” 2017, nr 2, s. 46-72.

19. Roszkowski, M.: Diagnostyka metadanych w kolekcjach cyfrowych. W: Diagnostyka w zarządzaniu informacją: perspektywa informatologiczna. Pod redakcją R. Sapy. Kraków 2017, s. 365-389 (https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/48695).

20. Roszkowski, M.: Linked Data – model danych powiązanych w Semantic Web. „Zagadnienia Informacji Naukowej” 2010 nr 2, s. 52-68.

21. Słownik terminologii metadanych, dostęp: https://web.archive.org/web/20190217004430/http://skryba.inib.uj.edu.pl/~nahotko/metadane/slownik.htm

22. Terminy Metadanych DCMI, dostęp: https://www.bn.org.pl/download/document/1261049421.pdf

23. Vajjala, S. [et. al.]: Przetwarzanie języka naturalnego w praktyce: przewodnik po budowie rzeczywistych systemów NLP. Gliwice 2023.

24. Zeng M. L.; Jian Qin: Metadata. 2nd edition. Chicago 2016.

Opis w j. polskim

Po ukończeniu przedmiotu student:

Wiedza

Zna pojęcie, funkcje, typologię i wybrane standardy metadanych.

Umiejętności

Potrafi sporządzić metadane dla różnych typów dokumentów oraz wykorzystać dostępne oprogramowanie do zarządzania metadanymi.

Inne kompetencje

Potrafi dokonać krytycznej oceny oraz doskonalić swoje umiejętności w zakresie korzystania ze źródeł informacji

Zaliczenie na ocenę, test pisemny.

Dozwolona liczba nieobecności – 3 (bez usprawiedliwienia). Każdą następną nieusprawiedliwioną nieobecność należy zaliczyć.